( 173 ) 



houting. Onder behandeling van ioditim en niet te gecon- 

 centreerd zwavelzuur zwelt de secundaire wand op (zie fig. 

 22). Langs den buitenwand en de zijwanden kan men aan 

 eene dwarse doorsnede slechts eene enkele laag waarnemen, 

 door een grenshuidje aan de binnenzijde begrensd. Deze laag 

 kan men langs den primairen binnenwand vervolgen, alwaar 

 ze nog door verscheidene (soms door een zestal) andere over- 

 dekt is, die alle aan de binnenzijde van een grenshuidje 

 voorzien zijn. Terwijl de grenshuidjes (fig. 22 g) onder 

 genoemde behandeling eene groene kleur aannemen, worden 

 de overige gedeelten der secundaire lagen, die voornamelijk 

 het opzwellen veroorzaken, blauw gekleurd. De gezamenlijke 

 grenshuidjes omsluiten de stippelkanalen ; waar ze aan het 

 lumeu grenzen, zijn ze sterker ontwikkeld ; aan dat der bui- 

 tenste la.ag, die aan alle zijden de verkurkte membraan be- 

 dekt, zijn die der overige lagen bevestigd. 



Vooral leerzaam is de studie der ontwikkelingsgeschie- 

 denis van den hierboven beschreven secundairen wand. In 

 de eerste plaats valt het ons op, dat deze, evenals de ver- 

 kurkte membraan, bij alle cellen zich gelijktijdig vormt. 

 Evenals bij Iris kwam ik ook hier tot het resultaat, dat 

 de secundaire wand ontstaat en zich verdikt door appositie. 

 Zijne eerste laag is in jongen toestand na behandeling met 

 iodium en weinig verdund zwavelzuur (zie fig. 19 e. 1.) blauw 

 gekleurd en opgezwollen, zoodat ze, op eene dwarse door- 

 snede gezien, zich voordoet als een- breede blauwe zoom 

 langs de verkurkte membraan ; de opgezwollen laag is ge- 

 woonlijk langs den binnenwand het breedst en langs de 

 zijwanden het smalst. Haar binnenste rand ontwikkelt zich 

 tot een grenshuidje, dat meer weerstand biedt aan de inwer- 

 king van het zwavelzuur. Na de differentieering van dit 

 grenshuidje legt zich tegen den binnenwand eene tweede 

 laag, welke, nadat ze zich ook van een grenshuidje voor- 

 zien heeft, door eene volgende bedekt wordt ; terwijl dit 

 proces zich nog eeirigc malen herhaalt, ondergaan de reeds 

 gevormde lagen eene verdere wijziging. Tijdens den diktegroei 

 van den secundairen wand gelukt het, bij voorzichtige behan- 

 deling met iodium en niet te geconcentreerd zwavelzuur, de 



VliRSL. EN MÜÜED. AÏD. NATUURK. 3de REEKS. DEEL I. 12 



