( 226 ) 



gint de opdracht van de snuifdoos, en de opgave van de 

 manier, waarop deze gebruikt moet worden. De brief is ge- 

 dateerd 16 October 1712. 



Omtrent de lotgevallen van dezen brief zullen wij straks 

 het een en ander zien. 



4. Tusschen dit werkje en het » Uittreksel, Seste of Laeste 

 Capittel, 1716, 4°" 3 ) verscheen nog de » Dissertatie* sive Theses 

 de Generatione vel Formatione Glacei [sic], Leovardia s. a." 2 ): 

 want blz. 3 leest men »Cum nuper cogitationes meas de 

 nova Hypo- || thesi & Methodo ratiocinandi de more Coeli, 

 cuidam Philosophiae Professori in cele- || berrima nostra 

 Academia Franequerana pro- || posuissem", zoodat dit na 

 1712 is uitgekomen. En aan den anderen kant verwijst 

 schrijver in het werkje van Noot 3 ) blz. 5, naar » mijn ver- 

 handelinge van het Ys" (blz. 5) of »Mijn Tractaatje van 

 het Ys &c." (blz. 19). 



Deze »Dissertatio sive Theses", een antwoord op een 

 prijsvraag te Bordeaux uitgeschreven, bevat LVIII Stellingen 

 over de vorming van het ijs, waarbij hij aan het aardmag- 

 netismus een zekere rol toeschrijft en van een »vis borea- 

 lis" spreekt, waaruit hij de koude van de Pool afleidt. 

 Het stuk is geteekend met de spreuk »Ne te quaesiveris 

 extra." Dat dit werkelijk zijne spreuk is blijkt, behalve uit 

 den titel van de Oratio, Noot G ), uit het nu volgend » Uit- 

 treksel", waar hij blz. 4 zegt : 



»Niet tegenstaande alle dese zwarigheden, indagtig zijnde jj 

 het Gulden Spreukje, (Ne te quaesiveris extra) soekt niet |j 

 buiten u selven, en hoopende op mijn eigen gront te bou- || 

 wen, daar ik my in andere Voorvallen wel by bevonden j| 

 hadde, hebbe ik my aan het Werk begeven, liever met jj 

 reeden willende handelen, als meede blint zijnde, dat is: || 

 sonder reeden, den blinden Leidsman, het Weerglas, wat i| 

 agter na te praten." 



Tevens ziet men hieruit, dat het doel zijner » methode" 

 een kruistocht is tegen het blindelings gebruiken van den Ba- 

 rometer. Door het » bouwen op eigen grond" toch, bedoelt 

 schrijver het geregeld doen van eigen waarnemingen, om daaruit 

 zoo mogelijk algemeene regels (stellingen) af te leiden; dit 



