( 313 ) 



hebben kunnen opheffen, niet in staat waren den sluime- 

 renden toon te wekken. 



II. Door vergelijking met het niet getroffen oor kan 

 afstomping ook voor lagere tonen op verschillende wijze 

 worden aangetoond, o. a. door haren invloed op de rich- 

 ting van het binotische hooren (Uebantschitsch en S. P. 

 Thompson). Ontvangen beide ooren denzelfden toon met 

 gelijke intensiteit, dan localiseert zich bij velen (o. a. bij 

 Huijsman en bij Spreker) de toon op korten afstand, voor- 

 benedenwaarts in het mediaan-vlak. Verzwakt men nu aan 

 ééne zijde den toon door samendrukking der buis, dan wan- 

 delt de binotische naar de andere zijde en keert naar het 

 mediaan-vlak terug, wanneer men de buis zich weer vrij 

 laat openen. Hetzelfde effect nu heeft afstomping aan ééne 

 zijde. Langs de hoofdgeleiding werd de toon krachtig op 

 het ééne oor, langs de nevengeleiding zwakker, maar op 

 beide ooren in gelijke mate gewekt. De hoofdgeleiding is 

 open en de krachtige toon dringt in het ééne oor : gelijk- 

 tijdig wordt nu de hoofdgeleiding gesloten en de nevenge- 

 leiding geopend, en het gevolg is, dat de binotische toon 

 naar de zijde van het niet getroffen oor verplaatst is en, 

 in verschillende proeven, eerst na 1" tot 30" het mediaan- 

 vlak bereikt. De wandeling van den toon kan men met 

 den vinger volgen en ook registreeren. 



III. De proeven worden gewijzigd in dier voege, dat 

 voor hoofd- en voor nevengeleiding verschillende stemvor- 

 ken, met meer of minder verschil van toon, gebezigd wor- 

 den, die zich nu in verschillende afgelegen vertrekken be- 

 vinden. Het resultaat is, dat de afstomping meer en meer 

 uitblijft, hoe duidelijker het oor, achtereenvolgens de beide 

 tonen hoorende, het hoogte-verschil onderscheidt, totdat, bij 

 een duidelijk (altijd nog zeer klein) verschil, van afstomping 

 niets meer te bespeuren is. Dit resultaat strookt met de 

 theorie van Helmholtz en met de voorstelling, dat iedere 

 enkelvoudige toon een zeker aantal aan elkander grenzende 

 vezelen der membrana basilaris, met correspondeerende 

 zenuwvezelen, in trilling brengt, van welke groep zich bij 

 de kleinste merkbare toonverschillen het zwaartepunt ver- 



