( 328 ) 



in warmte omgezet, terwijl bovendien warmte van de koude 

 naar de warme aanrakingsplaats word overgevoerd. Het een, 

 zoowel als het ander, is, gelijk men aanstonds ziet, quali- 

 tatief in overeenstemming met de tweede wet der mecha- 

 nische warmtetheorie, het beginsel van Carnot. Zullen de 

 verschijnselen ook numeriek daarmede overeenstemmen, dan 

 moet, zooals W. Thomson en Clausius nagenoeg gelijktij- 

 dig aantoonden, de electromotorische kracht in den keten 

 evenredig zijn met het temperatuurverschil tusschen de con- 

 tactplaatsen en moet de hoeveelheid warmte, die aan een 

 dezer plaatsen door de eenheid van stroomsterkte per tijds- 

 eenheid ontwikkeld of geabsorbeerd wordt, evenredig zijn 

 met de absolute temperatuur. 



§ 2. Experimenteele onderzoekingen hebben geleerd, dat 

 de beide laatstgenoemde evenredigheden in elk geval slechts 

 binnen enge temperatuurgrenzen geldig zijn. De electromo- 

 torische kracht van den thermostroom is in den regel niet 

 met het temperatuurverschil evenredig ; zij is dit zoo weinig, 

 dat zelfs vele gevallen bekend zijn, waarin bij gelijktijdige 

 verhooging der beide temperaturen, zoo dat hun verschil con- 

 stant wordt gehouden, de thermostroom in plaats van stand- 

 vastig te blijven, van teeken wisselt, of waarin — wat op 

 'tzelfde neerkomt — bij voortdurende verhooging der eene 

 temperatuur, terwijl men de andere onveranderd laat, de 

 electromotorische kracht tot een maximum klimt, om daarna 

 af te nemen. Wat het door Peltier ontdekte verschijnsel 

 betreft toonde Budde *) aan, dat dit bij ijzer en koper bij 

 ongeveer 280° C. verdwijnt en daarboven in tegengestelde 

 richting optreedt als bij lagere temperaturen, een feit, dat 

 nu onlangs Le Roux f) verklaarde eveneens waargenomen 

 te hebben. 



§ 3. De onderstellingen in den aanvang van § 1 genoemd, 

 kunnen dus althans niet beide juist zijn. Thomson §) bewees 



*) Pogg. Am. Bd. 153, p. 343. 

 t) Comptes rendus, T. 99. 



§) Proc. Rot/al Soc. of Edimb. 15 Dec. 1851; Phil. Mag. (4). Vol. 'é 

 p. 529; Trans. Royal. Soc. of Edimb. Vol. 21, Part. 1, p. 123. 



