( 337 ) 



redeneeringen kunnen uitoefenen, wanneer ten minste dié 

 structuur telkens, wanneer de temperatuur tot dezelfde hoogte 

 terugkeert, weer dezelfde wordt. Want dan zullen de over- 

 brengers altijd dezelfde structuur hebben als de metalen, 

 waarmede zij in aanraking worden gebracht. 



§ 11. Resumeeren wij thans, wat wij achtereenvolgens te 

 doen hebben. Wij beginnen met de overbrengers in een toe- 

 stand, waarin zij de potentialen cp ül en cp^ , de temperatuur 

 y\ hebben. Wij brengen ze in gemeenschap met het eerste 

 contact en daardoor tevens met het warmtereservoir ü^ 

 (de gemeenschap door de dunne in § 9 genoemde draden 

 is voor dit laatste voldoende, maar wij kunnen ons, zoo wij 

 willen, G a en Gs nog op andere wijze met R x in gemeen- 

 schap gebracht denken). Bij standvastige temperatuur laten 

 wij thans door verandering der capaciteiten van G a en Gb 

 de hoeveelheid electriciteit e van den tweeden op den eer- 

 sten drager overgaan. Na vervolgens de overbrengers van 

 het contact gescheiden te hebben, veranderen wij zonder 

 warmtetoe- of afvoer de volumens der beide gasmassa's en 

 de capaciteiten zoo, dat de temperaturen T% worden en de 

 potentialen cp Ü2 en qp$ 2 . Gemeenschap wordt daarna gemaakt 

 tusschen de dragers en 't tweede contact met het warmte- 

 reservoir R 2 ' Wordt na den overgang der hoeveelheid elec- 

 triciteit e die gemeenschap opgeheven, dan hebben de dra- 

 gers reeds weer dezelfde ladingen als aanvankelijk ; eene 

 adiabatische verandering der gasvolumens en der capaciteiten 

 dient om hun ook de oorspronkelijke potentialen en tempe- 

 ratuur te doen aannemen. Mocht er dan nog eenig ver- 

 schil tusschen den eind- en begintoestand bestaan, met name, 

 wat het volume der gasmassa's betreft, dan kunnen wij dat 

 niet zonder warmtetoe- of afvoer opheffen, daar wij geene 

 temperatuursverandering meer mogen teweeg brengen. Wij 

 brengen dus in dat geval de overbrengers met B 1 in ver- 

 band, en herstellen door eene laatste isothermische veran- 

 dering den oorspronkelijken toestand. De aldus voltooide 

 kringloop is, zooals men gemakkelijk inziet, volkomen om- 

 keerbaar. 



§ 12. Om de gevolgen van het beginsel van CaiiNoï 



