( 338 ) 



wiskundig uit te werken beginnen wij met de beschouwing 

 der veranderingen, die een overbrenger ondergaan kan. 

 Daar — m <3n denke slechts aan het door Thomson verkre- 

 gen resultaat — een zeer nauw verband bestaat tusschen 

 de electriciteit en de warmte, een verband, dat ons wat 

 zijn wezen betreft, geheel onbekend is, moeten wij voorzich- 

 tig te werk gaan. Ik zal daarom trachten, zoo min moge- 

 lijk stilzwijgende onderstellingen te maken, maar elke hypo- 

 these, die ik invoer, al klinkt zij ook zeer waarschijnlijk, 

 uitdrukkelijk vermelden. 



Eerste onderstelling. Wanneer een geïsoleerde conductor 

 eene electrische lading bezit, zal bij verwarming of afkoe- 

 ling het bedrag daarvan (te beoordeelen naar de electro- 

 statische werking op zeer grooten afstand) niet veranderen. 



Tweede onderstelling. Wanneer een conductor in alle 

 punten dezelfde temperatuur heeft verdeelt zich eene elec- 

 trische lading daarover naar de gewone wetten der elec- 

 trostatica, zoo dat bij verwarming of afkoeling geene andere 

 wijziging in die verdeeling optreedt, dan aan de veranderde 

 grootte en gedaante beantwoordt. De krachten, die ten 

 gevolge van de ladingen tusschen de verschillende deelen 

 van een geleider werken, kunnen uit de gewone regels der 

 electrostatica worden afgeleid. 



Wanneer van den potentiaal in eenig punt sprake is be- 



e 

 doelen wij daarmede de grootheid 2 — voor alle aanwezige 



r 



electriciteit berekend. De capaciteit van een conductor is 



de verhouding van lading en potentiaal. 



§ 13. De toestand van een overbrenger is door de vol- 

 gende grootheden bepaald: 1°. de temperatuur T y 2°. het 

 volume v der gasmassa, 3°. de electrische lading E, 4°. de 

 grootheden, die den overbrenger meetkundig bepalen. 



Wat deze laatste grootheden betreft, merke men op, dat 

 in het algemeen niet slechts de onderlinge stand van de ge- 

 leiders, waaruit wij ons (§ 9) den overbrenger samengesteld 

 denken, maar ook van elk daarvan de vorm en de grootte 

 kunnen veranderen. Temperatuursverhoogingen kunnen eene 

 uitzetting, electrische afsfcootiugen eene deformatie teweeg 



