( 354 ) 



Wanneer wij nu onderstellen, dat in een keten alleen aan 

 de contactplaatsen eleetromotorische krachten werken, verkrij- 

 gen wij hieruit voor de eleetromotorische kracht in een kring 

 [ip(Tj) — </'(?2)] eveneens het resultaat van Thomson (§ 3). 



§ 24. De ontwikkelde theorie zou dus voor een keten 

 van twee metalen tot geheel dezelfde wiskundige uitkomst 

 voeren als de theoriën van Thomson, Clausius en Budde, 

 wanneer wij slechts mochten aannemen, dat bij de aanraking 

 van ongelijk verwarmde deelen van eenzelfde metaal geene 

 potentiaalverschillen optreden. Met zekerheid kunnen be- 

 schouwingen als de hier medegedeelde hieromtrent niets 

 leeren, daar wij juist zulk eene aanraking zorgvuldig ver- 

 meden hebben. Ik kan slechts eene opmerking maken, die 

 mij tegen het bestaan van de bedoelde potentiaalverschillen 

 schijnt te pleiten (altijd in de onderstelling, dat de struc- 

 tuur slechts op de in § 10 aangegeven wijze eene tempera- 

 t uurfunctie is). 



Wanneer nl. bij de aanraking van een warm en een koud 

 deel van een zelfde metaal eene eleetromotorische kracht 

 optrad evenals bij de aanraking van twee verschillende me- 

 talen zou men mogen verwachten, dat het altijd een arbeid 

 zou vereischen om eene hoeveelheid electriciteit van een 

 koud naar een warm metaalstuk over te brengen, wanneer 

 deze denzelfden potentiaal hebben, evenals het, wanneer een 

 stuk zink en een stuk koper denzelfden potentiaal bezitten, 

 een positieven arbeid kost om positieve electriciteit van het 

 zink naar het koper te doen overgaan. 



Wanneer wij nu echter langs omkeerbaren weg door den 

 vroeger beschouwden drager electriciteit van een koud naar 

 een warm metaal willen overbrengen kost ons dat geen 

 mechanischen arbeid. 



Stel wij hebben twee geleiders P 1 en P 3 van de tempe- 

 raturen T en T -f- d T met warmtereservoirs R x en R 2 . 

 Zij hebben zeer groote capaciteit, zoodat de potentialen 

 onveranderd blijven; bovendien hebben die potentialen de 

 zelfde waarde y. Voorts hebben wij een overbrenger G 

 met eene gasmassa als in vroegere § §. Om nu eene onein- 

 dig kleine hoeveelheid electriciteit e van P l naar P 2 te 



