( 383 ) 



— De Heer Donders herinnert, dat hij den aanstoot tot 

 accommodatie tot de generatoren der derde dimensie telde 

 (Proces- Verbaal der Zitting van 31 Januari 1885). Dien 

 aanstoot meende hij werkzaam te zien in de mikropsie, bij 

 kunstmatige verzwakking der accommodatie waargenomen, 

 en in het schijnbaar afstands-verschil van roode en blauwe 

 figuren op hetzelfde vlak : terwijl de minder breekbare stra- 

 len meer inspanning der accommodatie vorderen, schijnen 

 de roode naderbij gelegen dan de blauwe. Intusschen nam 

 hij waar, dat bij het monoculaire zien het verschil in afstand 

 genoegzaam verdwijnt en dat het verschijnsel verre van 

 algemeen, somtijds zelfs omgekeerd is. En daarvan kon 

 de aanstoot tot accommodatie geen rekenschap geven. In 

 de onderstelling nu, dat nog andere momenten zouden werk- 

 zaam zijn, noodigde hij den Heer Einthoven uit, de ver- 

 schijnselen nader systematisch te onderzoeken, waaraan deze 

 gaarne voldeed: en weldra kwam hij tot het verassend 

 resultaat, dat bij het schijnbaar afstands-verschil stereoskopie 

 in het spel is en dat de grond dier stereoskopie te zoeken 

 is in de asymmetrie van het oog, bij symmetrie der beide 

 oogen in betrekking tot elkander. 



Als oog-as kan de lange as der hoornvlies-ellipsoïde be- 

 schouwd worden. Deze gaat in den regel ongeveer door het 

 midden der pupil, op welker vlak ze dan loodrecht staat, 

 en treft het netvlies aan de mediaan-zijde van de fovea 

 centralis. Waar ze het netvlies treft, dekken al de gekleurde 

 beelden van een zelfde punt elkander als concentrische 

 cirkels. Anders is het in de fovea centralis, die aan het 

 directe zien beantwoordt. De gezichtslijn, die zich uitstrekt 

 tusschen die fovea en het gefixeerde punt, kruist de oog-as 

 onder den hoek a, die des te grooter is, hoe grooter op 

 het netvlies de afstand tusschen de fovea en de oog-as en 

 hoe kleiner die tusschen fovea en knooppunt k, en snijdt het 

 pupilvlak aan de mediaanzijde van het middelpunt. Hierin 

 ligt de reden, waarom, zooals de constructie doet zien, de 

 gekleurde beelden of verstrooiingsvlekken van een zelfde punt 

 niet concentrisch op, maar naast elkander vallen: ligt dat 

 der ^eel-groene stralen in de fovea, dan valt dat der blauwe 



2ö* 



