( 300 ) 



uit volgt, dat op een zelfde tijdstip de openingen ten opzichte 

 van elkander moeten staan, zooals dat in Fig. 1 is aange- 

 wezen, waarbij tg a 2 a Y c = - is, indien g de snelheid is, 

 waarmede het scherm van links naar rechts wordt voort- 

 bewogen. 



Men komt aldus bij de onderstelling van den stilstaanden 

 aether tot de bekende elementaire verklaring der aberratie 



terug. 



Wanneer wij ons voorstellen, dat de geheele figuur met 

 de aarde voortgaat, dan hebben de openingen a x b x , a 2 b 2 



steeds den in Fig. 2 aangegeven 

 Fig. 2. stand. De evenwichtsverstoring, die 



Y) *k h op zeker oogenblik door ai bi wordt 



/ / doorgelaten, wordt dan achtereen- 



/ ƒ volgens gevonden in de doorsneden 



/ / ef, gh, enz. van den scheeven ci- 



■y a "j linder a 2 b x a 2 6 2 . Deze cilinder 



bepaalt dus de relatieve beweging 

 der evenwichtsverstoring ten opzichte van de aarde; wij 

 kunnen hem den relatieven lichtbundel en zijne begren- 

 zende lijnen, zooals ü^ a 2 en b 1 b 2 relatieve lichtstralen 

 noemen. 



§ 3. De hypothese van Fresnel zou, blijkens de vorige 

 §, onmiddellijk van de waargenomen aberratie rekenschap 

 geven, wanneer wij de plaats der hemellichamen bepaalden 

 met behulp van twee achter elkander geplaatste ondoorschij- 

 nende schermen met kleine openingen, of van eenige andere 

 vizierinrichting. Wij maken echter van kijkers gebruik en 

 om ook nu tot eene verklaring te komen hebben wij verdere 

 beschouwingen noodig. 



Men kan namelijk gemakkelijk aantoonen, dat, wanneer 

 de kijker in zijn geheel, met elke stof, die erin aanwezig 

 is, hetzij in de kijkerbuis, hetzij in het glas der lenzen, aan 

 de beweging der aarde deelneemt, eene aberratie, zooals wij 

 die waarnemen, niet bestaan kan, ook al wordt voor den 

 aether buiten den kijker de onderstelling van Fresnel aan- 

 genomen. Om dit te doen zien onderstel ik gemakshalve 



