( 301 ) 



Fig. 3. (Fig. 3), dat het objectief van 



den kijker aan de voorzijde door 

 een plat vlak begrensd is. Wan- 

 neer in den kijker alles in rela- 



tieve rust is, zal de lichtbeweging 

 daarbinnen geheel bepaald zijn, 

 zoodra men de evenwichtsversto- 

 ringen kent, die dat voorvlak van 

 buiten ontvangt ; worden voort- 

 durend alle punten daarvan door 

 evenwichtsverstoringen van de- 

 zelfde phase aangedaan, dan zal 

 steeds de lichtbeweging in het hoofdbrandpunt F van het 

 objectief geconcentreerd worden. 



Onderstellen wij nu, dat de as van den kijker op de werke- 

 lijke plaats eener ster gericht is en dat de kijker zich met 

 de aarde in eene richting loodrecht op die as verplaatst. Dan 

 zijn de lichtgolven G, die de ster naar den kijker zendt, 

 evenwijdig aan het voorvlak \an O, zoodat inderdaad de 

 phase langs dat vlak overal dezelfde is ; dat het, van links 

 naar rechts b. v., langs de golven heenstrijkt verandert hier- 

 aan niets. Het beeld der ster zal derhalve in F gevormd 

 moeten worden, op dezelfde wijze als wanneer de kijker 

 stilstaat. Feitelijk echter ontstaat het op eenigen afstand 

 zijdelings van F. 



Men is dus wel genoodzaakt, zelfs in dit zeer eenvoudige 

 geval, de onderstelling te laten varen, dat alles, wat in den 

 kijker bevat is, aan de beweging der aarde deelneemt. De 

 hypothese, die noodig is, om ook thans de waargenomen 

 aberratie te verklaren, werd reeds door Fres>*el opgesteld. 

 Zij komt hierop neer, dat de vrije aether, die tusschen de 

 moleculen van eenig lichaam aanwezig is, b. v. in het glas, 

 waaruit de lenzen van het objectief bestaan, niet in de be- 

 weging, welke de ponderabele stof met de aarde uitvoert, 

 deelt, en dat dientengevolge, wanneer zich in eene ponde- 

 rabele stof lichtgolven voortplanten, deze, behalve hunne 

 voortplantingssnelheid met betrekking tot die stof, slechts 

 voor een deel de snelheid verkrijgen, waarmede de pondera- 



