( 305 ) 



is, zullen wij aan het aankomende licht de richting toeschrij- 

 ven, loodrecht op het golffront, zooals dat in die ruimte 

 gericht is, en die richting zal van die, waarin de ster zich 

 werkelijk bevindt, afwijken. 



§ 5. Zal nu deze afwijking met de werkelijk bestaande 

 aberratie overeenstemmen, dan is de onderstelling noodzake- 

 lijk, dat bij de beweging van den aether de snelheidscom- 

 ponenten u, v, w als de partieele differentiaalquotienten 

 eener zelfde functie naar de coördinaten x, y, z kunnen 

 worden opgevat. Beschouwen wij, om dit te doen zien, 

 een zoo klein deel A B (Fig. 5) van het oppervlak der aarde, 

 dat het als plat mag aangenomen worden ; onderstellen wij, 



dat de snelheid, waarmede de aarde 

 zich beweegt, langs dat oppervlak 

 z gericht is, en kiezen wij de #-as 



a in die richting. Dan zullen wij 



naar de opvatting van Stokes moe- 

 1 ten aannemen, dat ook de aether 

 # nabij A B eene even groote snel- 



"X heid u evenwijdig aan de #-as 



bezit. Met deze snelheid hangt de 

 waargenomen aberratie samen, of, dit kan men ook zeggen, 

 met het verschil der waarden van u nabij het aardopper- 

 vlak en op grooten afstand daarvan, een verschil, dat, 

 wanneer wij de 2-as kiezen, zooals in de figuur, door de 



waarden van het differentiaalquotient ; — in verschillende 



punten bepaald wordt.- Daarentegen ontstaat de boven be- 

 sproken draaiing van een golffront P Q, waardoor het b. v. 

 den stand P 1 Q-± aanneemt, door de ongelijke snelheden vol- 

 gens de normaal op het golffront, die in verschillende pun- 

 ten daarvan bestaan. Wanneer de golven eerst volkomen 

 ^n naderhand, nadat zij reeds eenige draaiing ondergaan 

 hebben, nog nagenoeg loodrecht op de g-as staan, hangt 



die draaiing van de waarden van — af en de redeneering 



& 



van Stokes zal slechts dan tot de werkelijke aberratie lei- 

 den, wanneer er eenig verband is tusschen de differentiaal- 



