( 30Ö ) 



optreden, het sterkst in de punten van den grooten cirkel, 

 waarvan het vlak loodrecht op de bewegingsrichting der 

 aarde staat. Was nu bij alle waarnemingen het objectief 

 van den kijker door de wanden van het vertrek tegen die 

 strooming beschut, dan zou nog de verklaring van Stokes 

 kunnen worden toegelaten. Maar dit zal men bezwaarlijk 

 kunnen aannemen. 



Natuurlijk zijn er tallooze bewegingstoestanden in den ae- 

 ther denkbaar, waarbij aan het aardoppervlak de gewenschte 

 overeenstemming der snelheden geheel bestaat. Een derge- 

 lijke toestand is b. v. die, welke wordt voorgesteld door de 

 vergelijkingen : 





8 





X 2 



+ 



r 2 





1 





3 



,r 2 - 



_ r a 









— 



4 



Hg. 





rpO 







4 



Rig 





7" 5 





» 









3 







/p" 





w> 







3 







r 2 





i?2 



= 



4 



Rg x 



y- 





mO 





? 



W =z 



4 



Rg 



x z . 





r 5 



i 



en die ontstaan zou, wanneer de aether eene vloeistof met 

 wrijving was (hoe klein dan ook de wrijvingscoëfficiënt 

 ware), die langs het oppervlak der aarde niet glijden kan. 

 Om nu te doen zien, hoe bij eene dergelijke beweging 

 van den aether het gemis van een snelheidspotentiaal eene 

 verklaring van de aberratie geheel zou doen mislukken, 

 hebben wij slechts eene platte golf G (Fig. 6) te beschou- 

 wen, die aanvankelijk loodrecht op de y-as staat en zich 

 langs die as naar de aarde voortplant. De aberratie naar 

 de theorie van Stokes zou dan evenredig zijn met de 

 integraal 



d v 



d y , 



) 



R 



langs de ?/-as genomen, de waargenomen aberratie daaren- 

 tegen is evenredig met 



QO \ 



ö u 

 — d v 



[*, 



