(310 ) 



nu toe bespraken, is die voorwaarde wel degelijk noodig. 

 En ol nu de moeilijkheid, waartoe zij leidt, door de me- 

 degedeelde beschouwing kan worden opgelost, meen ik te 

 moeten betwijfelen. Wanneer, zonder geheel door diffractie 

 zijn karakter te verliezen, een zoo klein stuk van een golf- 

 front zich kon voortplanten, dat het tusschen de luchtmo- 

 leculen doorging zonder er een van te treffen, dan zou 

 zeker de richting daarvan bij het doordringen uit de he- 

 melruimte in den dampkring de draaiing ondergaan, die 

 voor de verklaring der aberratie noodig is. Maar lichtgol- 

 ven, die zich met behoud van hunne begrenzing zullen 

 kunnen voortplanten, moeten eene breedte hebben, die zeer 

 vele malen grooter is dan de onderlinge afstand der lucht- 

 molecuien. En wanneer wij nu op dergelijke golven de 

 redeneeringen van Stokes willen toepassen moeten wij on- 

 der de snelheden w, v, w in eenig punt de gemiddelde 

 waarden verstaan, die de snelheidscomponenten bezitten bin- 

 nen een volumeelement, dat vele luchtmoleculen bevat. Deze 

 gemiddelde snelheden zijn in het algemeen weer functiën 

 van x, y, z, maar voor deze functiën behoeft geen snelheids- 

 potentiaal te bestaan, ook al is dat het geval voor de wer- 

 kelijke snelheden, die de aether ergens tusschen de mole- 



culen bezit. Al geldt de betrekking — = — voor deze 



dy da- 

 laatste snelheden en wanneer bij het opmaken der differen- 

 tiaalquotienten dx en dy oneindig klein zijn vergeleken met 

 den afstand der moleculen, die betrekking behoeft niet meer 

 waar te zijn, wanneer u en v gemiddelde snelheden zijn en 

 onder dx en dy eenvoudig zeer kleine afstanden, maar 

 gelijk aan vele malen den moleculairen afstand, verstaan 

 worden. 



Wanneer wij, om een eenvoudig geval te nemen, de aarde 

 vervangen door een plat vlak, waarboven zich tot op zekere 

 hoogte een dampkring uitstrekt, en wanneer wij aannemen, 

 dat zich dat platte vlak met den dampkring beweegt in 

 eene richting, welke in het vlak ligt, en langs welke wij 

 de #-as kiezen, wanneer eindelijk de z-as loodrecht op het 

 vlak wordt gekozen, dan zullen de bedoelde gemiddelde 



