(312 ) 



doende is voor de verklaring der verschijnselen. Men is, 

 na die rechtlijnigheid bewezen te hebben, even ver als de 

 theorie van Fresnel reeds aanstonds is, maar ook niet ver- 

 der. Wanneer de plaats der hemellichamen met eene vi- 

 zierinrichting bepaald werd (§ 2) zouden geene verdere be- 

 schouwingen noodig zijn. Maar wel is dit het geval, nu 

 wij van kijkers gebruik maken en de gewijzigde theorie van 

 Stokes kan evenmin als die van Fresnel de verschijnselen 

 verklaren, wanneer men aanneemt, dat binnen den kijker 

 alles in relatieve rust is. 



Laat aan eenig punt van het aardoppervlak ab (Fig. 7) 

 de richting zijn van de relatieve beweging van den aether 

 ten opzichte van de aarde. Wij kunnen ons dan altijd eene 

 ster in zoodanige richting geplaatst 

 ■^ 1 o* '* denken, dat de lichtgolven, die zij ons 



toezendt, na tengevolge van de aether- 

 beweging de in § 4 besproken draaiing 

 ondergaan te hebben, ten slotte de 

 aarde bereiken met eene richting 6r, 

 evenwijdig aan ab. Plaatsen wij nu 

 een kijker, waarvan het objectief aan 

 de voorzijde door een plat vlak be- 

 grensd is, met zijne as loodrecht op 

 G. De verschillende punten van dat 

 voorvlak worden dan steeds door evenwichtsverstoringen van 

 dezelfde phase getroffen, en wanneer nu alles in den kijker 

 in relatieve rust is, moet de lichtbeweging noodzakelijk 

 in het hoofdbrandpunt F van het objectief geconcentreerd 

 worden en dat onverschillig, welke richting de lichtstraal 

 buiten den kijker moge hebben Met den kijker waarne- 

 mende zullen wij dus de ster in eene richting, loodrecht 

 op 6r, zien, en eene aberratie bemerken, die afhangt van 

 de draaiing, waardoor de lichtgolven de richting G ver- 

 kregen hebben, eene aberratie dus, die met de waargeno- 

 mene slechts dan zou overeenstemmen, wanneer de aether 

 nabij de aarde zich niet daar langs bewoog 



Er moet dus weer eene nevenonderstelling worden ge- 

 maakt, en daar het geval veel overeenkomst vertoont met 



