( 337 ) 



de relatieve lichtstralen absolute waren. Wanneer wij uit 

 onze waarnemingen, zonder op de beweging der aarde te 

 letten, naar de gewone regels, welke de theorie van het 

 licht voorschrijft, de richting afleiden, die de van eene ster 

 afkomstige stralen op eeaigen afstand van de aarde heb- 

 ben, dan vinden wij de richting der relatieve stralen, die 

 van de lijn, in welke de ster werkelijk geplaatst is, zoo- 

 veel afwijkt als de elementaire theorie der aberratie het 

 verlangt. 



§ 17. Het behoeft nauwelijks vermelding, dat wij, volgens 

 de uiteengezette theorie, ook dan de gewone aberratie zullen 

 waarnemen, wanneer wij de buis van een kijker met eene 

 vloeistof vullen, of, juister gezegd, ook in dit geval zullen 

 wij de ligging van het beeld naar de eenvoudige wetten 

 der optica zien beantwoorden aan de richting van den rela- 

 tieven lichtstraal, die de aarde bereikt. Wij merkten reeds 

 op, dat deze uitkomst van de door Boscovich voorgeslagen 

 proef door Freskel zelf uit zijne onderstelling omtrent den 

 meêsleepingscoërriciënt werd afgeleid. 



Klinkerfues *), die eene theorie der aberratie opstelde, 

 welke in verschillende opzichten van die van Feesnel af- 

 wijkt, kwam tot het resultaat, dat bij een met vloeistof ge- 

 vulden kijker eene grootere aberratie zou worden waarge- 

 nomen dan bij een met lucht gevulden. Eene voorloopige 

 proef f) scheen voor deze opvatting te pleiten, maar latere 

 proeven schijnen geenen invloed van de vloeistofzuil op de 

 aberratie-constante aan het licht gebracht te hebben. Van 

 die latere proeven zegt Klinkerfues §) : » Das Ergebniss dieser 

 und anderer, an Sternen gemachten Versuche hat nun aller- 

 dings hinreichende Sicherheit zu zeigen, dass die Aberra- 

 tions- Constante eines mit Flüssigkeit gefüllten Fernrohrs viel 

 kleiner ist, als ich sie früher vermuthet habe, ein Recht 



*) Klink erf u es, Dte Aberration der Fixsterne nach der Wellentheorie 

 en Astr. Nachr. Bd. 66, p. 33". 



f) Die Aberration der Fixsterne, p". 53. 

 §) Astr. Nachr. Bd. 76, p. 34. 



