( 339 ) 



sche breedte gevonden waarde aangedaan zijn met het ver- 

 schil der in het instrument optredende en der aangenomen 

 aberratie. 



Uit eeu elftal waarnemingen in Maart 1871 werd nu voor 

 de geographische breedte gevonden gemiddeld 51°28'34",4 

 (uiterste waarden 36", 6 en 33", 4), uit 14 waarnemingen in 

 September van hetzelfde jaar 51°28'33",6 (uitersten 35",4 en 

 30",5). 



Het instrument was in een afzonderlijk gebouwtje, 340 

 voet ten Zuiden van den meridiaankijker der Sterrenwacht 

 opgesteld. De breedte van het laatste instrument is 51°28'38",4 

 en daar 340 voet een boog is van 3", 35 is de breedte van 

 de plaats, waar de beschreven waarnemingen verricht zijn, 

 51°28'35",05. 



De overeenstemming met dit getal van de twee boven- 

 staande uitkomsten is beter dan Airy verwachtte, »conside- 

 ration being given to the form of the ground. It appears 

 very probable, that at the place of the transit-circle, on the 

 north brow of the hill, the zenithal direction is disturbed 

 towards the north, and the astronomical latitude is too 

 great." 



De aberratie zelf bedroeg bij de waarnemingen 19"; naai- 

 de hypothese van Klinkereues had de gevonden geographi- 

 sche breedte van de werkelijke 30" moeten verschillen. 



Een jaar later heeft Airy deze waarnemingen met het- 

 zelfde resultaat herhaald *). 



§ 18. Eene proef, die hetzelfde bewijst als deze metin- 

 gen van Airy, is genomen door Hoek f) met eene aardsche 

 lichtbron. Reeds Fresnel merkte op, dat men de proef van 

 Boscovich even goed daarmede als met het licht eener ster 

 nemen kan. Inderdaad komt, zooals wij zagen, alles neer op 

 de vraag, of de relatieve stralen onafhankelijk van de be- 

 weging van de aarde en den aether de gewone wetten der 



*) Proc. Royal Soc. Vol. 21, p. 121. 

 f) Astr. Nachr. Bd. 73, p. 193. 



