(342) 



groot aantal waarnemingen van verduisteringen der wachters 

 van Jupiter, uit de voorafgaande 150 jaren, aan berekening 

 onderworpen; hij verkreeg daardoor voor den tijd, dien het 

 licht behoeft, om den gemiddelden afstand van de zon tot 

 de aarde af te leggen, 493,2 sec. Hieruit kan de aberratie- 

 constante worden afgeleid ; zij wordt dan 20 ",25. Daarente- 

 gen heeft Struve uit plaatsbepalingen van sterren in 1845 de 

 waarde 20", 45 verkregen. Dit verschil is het, dat Klinker- 

 fues uit de dikte van het objectief wilde verklaren. 



Wanneer de meêsleepingscoefficiënt de waarde 1 — — heeft, 



n 2 



zal volgens onze theorie de aberratieconstante geheel onaf- 

 hankelijk zijn van het objectief. Dat dit ook uit de theorie 

 van Fresnel volgt, werd o. a. door Veltmann aangetoond, 

 en ook Hoek was van oordeel, dat de invloed van het objec- 

 tief in elk geval op verre na niet zoo groot kon zijn als 

 door Klinkerfues werd aangenomen. Hij stelde dan ook 

 tegenover de verklaring, die deze van het aangewezen ver- 

 schil gaf, eene andere *), hierop neerkomende, dat men voor 

 het oogenblik, waarop een wachter van Jupiter in de scha- 

 duw der planeet treedt, het tijdstip zal houden, waarop hij 

 ons nog eene bepaalde kleine hoeveelheid licht toezendt, dat 

 men daardoor elke verduistering te vroeg zal waarnemen en 

 wel des te meer, naarmate men verder van de planeet ver- 

 wijderd is. Hierdoor zou inderdaad de lichtsnelheid te groot 

 en de aberratieconstante te klein gevonden worden ; Hoek 

 maakt het waarschijnlijk, dat eene fout van 1 pCt. op deze 

 wijze zou kunnen ontstaan 



Hij merkt echter op, dat deze verklaring onzeker wordt 

 gemaakt door de omstandigheid, dat men niet weet, of 

 Delambre alleen van iutredingen der wachters of ook van 

 uittredingen gebruik gemaakt heeft. 



Men weet inderdaad zoo weinig van deze berekeningen 

 van Delambre, die niet in druk, en waarschijnlijk ook niet 

 in manuscript bewaard zijn gebleven, dat men evenmin be- 

 weren kan, dat de aberratie niet uit de lichtsnelheid ver- 



*) Adr. Nachr. Bd. 70, p. 193. 



