( 346 ) 



tieven straal zal nu wel naar de gewone wetten geschieden, 

 maar de brekingsindex zal, wegens het verschil van N en A 7 ' 

 eene andere waarde kunnen hebben dan wanneer de aarde stil- 

 stond, en hierdoor zal bij een enkel prisma, of bij een stelsel 

 van prisma's, dat eene kleurschifting vertoont, de afwijking 

 van den relatieven straal door de beweging der aarde eene wij- 

 ziging kunnen ondergaan. Bij de proef van Arago is deze 

 omstandigheid echter buiten spel gebleven, daar hij een achro- 

 matisch prisma heeft moeten bezigen. Aan de zooeven be- 

 sproken wijziging der breking wegens het verschil van A' en 

 A 7 ' zal eene verplaatsing, tengevolge van de beweging der 

 aarde, van de lijnen in het spectrum eener ster beant- 

 woorden. Ik zal dit punt echter thans laten rusten, want 

 eerst dan zal men theoretisch de dispersie in een prisma, 

 dat zich beweegt, kunnen behandelen, wanneer men zich 

 eene voorstelling heeft gevormd omtrent het mechanisme 

 der lichtbeweging in eene ponderabele stof, die zich ten 

 opzichte van den aether beweegt. Daarbij zou op den voor- 

 grond treden de vraag of de dispersie rechtstreeks met 

 een verschil in golflengte, of met een verschil in trillingstijd 

 samenhangt* 



Bij de proef van Arago moet eindelijk nog in aanmer- 

 king genomen worden, dat in den regel elke verandering 

 in de richting, in welke een lichtstraal op een prisma valt, 

 ook eene vergrooting of verkleining van de afwijking ten- 

 gevolge heeft. Alleen dan zal dus het licht van twee ster- 

 ren, in verschillende richtingen ten opzichte van de aarde 

 geplaatst, dezelfde afwijking ondergaan, wanneer de rela- 

 tieve stralen van beiden onder denzelfden hoek op het 

 prisma vallen. Vergelijkt men echter bij eene zelfde ster 

 het geval, dat de aarde in rust is met dat, waarin zij 

 zich beweegt, en neemt men daarbij aan, dat de invals- 

 hoek van de ware stralen in beide gevallen dezelfde is, 

 of vergelijkt men in deze zelfde onderstelling de breking 

 van het licht der eene ster met die van de stralen der 

 andere, dan zullen verschillende afwijkingen voor de relatieve 

 stralen gevonden worden, daar deze nu eens dezen dan genen 

 invalshoek hebben. 



