( 358 ) 



§8, die eene beweging van den aether toelaten, als uit 

 de theorie van Fresnel, die deze beweging geheel uitsluit. 

 Wilden wij alleen op de behandelde verschijnselen letten, 

 dan zouden wij nog mogen aannemen, dat ondoorschijnende 

 lichamen ondoordringbaar voor den aether zijn, zoodat deze 

 b. v. in eene kijkerbuis bijna geheel in de beweging der 

 aarde zou deelen. 



Men kan echter andere overwegingen te hulp roepen. 

 Wanneer men een barometerbuis doet hellen, en daardoor 

 het kwik die buis geheel doet vullen, moet de aether, die 

 eerst boven het kwik aanwezig was, door het kwik, of door 

 het glas (of tusschen beide stoffen door) zijn heengedron- 

 gen. Men zou dezelfde proef met eene ondoorschijnende, 

 b. v. eene metalen barometerbuis kunnen nemen. Of, om 

 een ander geval te nemen, wanneer door eene vermeerde- 

 ring van den luchtdruk de veerkrachtige doos van een 

 metaalbarometer wordt samengedrukt moet een deel van 

 den daarin aanwezigen aether de doos door den wand heen 

 verlaten hebben. Want elke theorie zal op gronden, die 

 hier niet vermeld behoeven te worden, eene samendrukbaar- 

 heid van den aether ontkennen. 



Tegenover dergelijke verschijnselen zal, geloof ik, elk 

 natuurkundige de doordringbaarheid voor den aether ook 

 van ondoorschijnende lichamen, althans wanneer deze eene 

 dikte hebben, zooals die bij onze proeven voorkomt, toe- 

 geven. En men heeft dan nog slechts tusschen twee 

 mogelijkheden te kiezen. Of de geheele aarde is eveneens 

 vrij doordringbaar, of, al zijn ondoorschijnende lichamen dit 

 bij de zooeven genoemde afmetingen, zij zijn het niet meer 

 bij eene dikte, die duizenden malen grooter is. 



Wellicht schijnt sommigen de laatste opvatting de meest 

 aannemelijke. Zoodra men aan de atomen der gewone 

 stof eene zekere uitgebreidheid toekent, en zich voorstelt, 

 dat waar zulk een atoom zich bevindt, geen aether zijn 

 kan, zal toch, hoe klein de atomen ook zijn vergeleken 

 met hunne onderlinge afstanden, bij genoegzame dikte eener 

 ponderabele stof van geene volkomen doordringbaarheid 

 meer sprake kunnen zijn. 



