( 359 ) 



Mij komt het echter voor, dat de andere opvatting min- 

 stens even eenvoudig, zoo niet eenvoudiger, is. Het is 

 mogelijk, dat wat wij een atoom noemen, en wat wij aether 

 noemen, wel degelijk dezelfde plaats beslaan kan, dat b. v. 

 een atoom niet anders is dan eene plaatselijke toestands- 

 verandering in den aether, en dan is het eenigszins begrij- 

 pelijk, dat een atoom zich bewegen kan zonder dat de 

 aether er naast eenige snelheid verkrijgt. Wie deze opvat- 

 ting aanneemt komt weer tot de theorie van Fresnel terug; 

 de bovenstaande beschouwingen hebben dan, behalve de 

 vereenvoudiging in de bewijsvoering, geene andere beteeke- 

 nis, dan dat er uit blijkt, dat het niet de aberratiever- 

 schijnselen zijn, die ons tot deze theorie dwingen. 



In elk geval zal men echter m. i. wel doen, zich om- 

 trent eene zoo belangrijke vraag niet te laten leiden door 

 beschouwingen over de meerdere of mindere waarschijnlijk- 

 heid of eenvoudigheid van de eene of de andere opvatting, 

 maar naar proeven om te zien, die ons leeren kunnen, of 

 werkelijk aan het oppervlak der aarde de aether ten opzichte 

 van deze laatste in relatieve beweging is, en zoo ja, met 

 welke snelheid. 



§ 25. Er zijn mij slechts twee onderzoekingen bekend, 

 die op deze vraag betrekking hebben. Vooreerst heeft 

 Fizeau *) gevonden, dat de beweging der aarde een invloed 

 heeft op de draaiing van het polarisatievlak door glaszui- 

 len. Tegen de gevolgtrekking van dezen natuurkundige, 

 dat de aether nabij de aarde niet in relatieve rust is, kan, 

 geloof ik, geene bedenking worden gemaakt, maar m. i. 

 kan uit zijne proeven niet aanstonds worden afgeleid, dat 

 de relatieve snelheid van den aether juist zoo groot is als 

 de onderstelling van Fresnel vereischt. Eene nadere be- 

 spreking dezer proeven moet echter hier achterwege blijven, 

 daar zij zou moeten berusten op een onderzoek naar de 

 wijziging, die de grensvoorwaarden bij de terugkaatsing en 

 breking door de beweging der ponderabele stof ondergaan. 



*) Ann. de C/iim. el de l J ////s. fr Série. T. 58, p. 129. 



