( 362 ) 



Derhalve zouden bij de boven besproken wenteling de inter- 

 ferentiestrepen zich over 0,08 van hun onderlingen afstand 

 moeten verplaatsen. 



In werkelijkheid wordt de zaak iets minder eenvoudig. 

 Michelson deed zijne proeven in het begin van April. 

 Worden dan op den middag beurtelings de twee armen in 

 de richting Oost- West gebracht, dan zal de verandering der 

 phaseverschillen kleiner zijn dan zooeven berekend werdt, 

 omdat de richting, in welke de aarde zich beweegt, niet in 

 het vlak der beide armen valt, maar een zekeren hoek daar- 

 mede maakt. Michelson berekent, dat door deze oorzaak de 

 verplaatsing der interferentiebanden, die wij steeds in hunnen 

 onderlingen afstand als eenheid zullen uitdrukken, tot 0,048 

 moet worden verminderd. 



Aan den anderen kant ligt het voor de hand, bij de the- 

 orie van Feesnel aan te nemen, dat de aether evenmin als 

 aan de beweging der aarde om de zon zal deelnemen aan 

 de beweging, welke het zonnestelsel ten opzichte van de 

 vaste sterren uitvoert, en dat dus de werkelijke relatieve 

 beweging der aarde ten opzichte van den aether zal ver- 

 kregen worden door de snelheid der aarde in hare baan 

 samen te stellen met die, welke het zonnestelsel bezit. Uit 

 de uitkomsten , die men omtrent deze laatste beweging 

 verkregen heeft, volgt, dat op den tijd, waarop Michelson 

 de proef nam, de resultante eene voor het beoogde effect 

 zeer gunstige richting en grootte had, zoodat zelfs eene 

 verplaatsing van 0,16 verwacht zou kunnen worden. Wel 

 is ons nu de beweging van het zonnestelsel met betrek- 

 king tot den aether der hemelruimte niet met zekerheid 

 bekend, maar op de getallen 0,048 en 0,16 lettende, 

 meende Michelson in elk geval eene verplaatsing der in- 

 terferentiestrepen te mogen verwachten, die niet veel van 

 0,1 verschilt. 



De plaats der strepen werd bepaald met een oculair- 

 micrometer, uit een verdeeld glasplaatje bestaande. De 

 afstand van de banden bedroeg 3 schaaldeelen, en daar 

 de stand van de middelste donkere streep bepaald werd 

 tot op 1 / é schaaldeel, was in de bovengekozen eenheid uit- 



