(364) 



§ 26. Tegenover deze gevolgtrekkingen meen ik te 

 kunnen opmerken, dat volgens de theorie van Fuesnel 

 niet eene verplaatsing der strepen te verwachten is, zoo 

 groot als Michelson meent, maar slechts eene half zoo 

 groote. 



Om dit te doen zien zullen wij nogmaals den invloed on- 

 derzoeken, dien de beweging der aarde op het phaseverschil 

 bij een interferentieverschijnsel uitoefent, maar thans met 

 inachtneming van grootheden, die met betrekking tot g/A 

 van de tweede orde zijn ; inderdaad is het door Michelson 

 gezochte effect blijkens de vorige § van die orde. Wij zul- 

 len bij deze beschouwing uitgaan van de onderstellingen 

 van § 8 ; wij kunnen dan ten slotte tot de theorie van Fres- 

 nel terugkeeren. 



Vooreerst verdient het opmerking, dat wanneer de tweede 

 macht der snelheid van de aarde en van die van den 

 aether in rekening gebracht wordt, het in § 12 gegeven 

 bewijs voor de rechtlijnigheid van een lichtstraal niet meer 

 doorgaat, en dat ook de relatieve stralen niet meer aan 

 de gewone wetten der terugkaatsing en breking zullen ge- 

 hoorzamen. Wanneer dus in Fig. 18 voor eene stilstaande 

 aarde L l een lichtstraal is, die, van A uitgaande, na een 

 willekeurig aantal terugkaatsingen en brekingen, het punt 

 B bereikt, dan zal, als de aarde zich beweegt, de lichtstraal 

 tusschen A en B van dien weg afwijken ; noemen wij dezen 

 nieuwen straal L{. De gedaante ervan wordt, zooals men 

 gemakkelijk inziet, bepaald door de voorwaarde, dat onder 

 alle wegen, die van A naar B leiden, en met elk te- 

 rugkaatsend of brekend oppervlak, dat bij L l in het spel 

 komt, een punt gemeen hebben, L{ die is, voor welken 

 de tijd: 



/ 



ds 

 ~B 



een minimum wordt. Daarbij moet thans voor B de waarde 

 genomen worden, die in de formule (6) van § 12 is opge- 

 geven. Voor L{ moet dus : 



