8 



THEORETISCHE EN EXPEllIMENTEELE ONDERZOEKINGEN 



zich het dubbelracemaat (C 4 H 4 6 Na NH 4 ) 2 . 2R 2 afzet, terwijl 

 bij gewone temperatuur echter de beide tartraten C 4 H 4 Q Na NH±. 

 4iH 2 ait de oplossing kristalliseeren. 



In eene serie van uitgebreide onderzoekingen gelukte het later 

 aan Wïrouboff x ) te constateeren , dat de beslissende temperatuur 

 in dit geval 28° bedraagt, zoodat, wanneer oververzadigingsver- 

 schijnselen vermeden worden, boven 28° het racemaat, beneden 28° 

 de beide tartraten zich uit de oplossing afzetten. 



Die temperatuur van 28° draagt in dit systeem den naam van 

 overo-angstemperatuur. Het zal wenschelijk zijn ter behandeling van 

 het verschijnsel der partiëele racemie in dit hoofdstuk en de volgende, 

 de begrippen overgangspunt en overgangstemperatuur van phasen- 

 theoretisch standpunt nader te bespreken. 



Overgangspunten zijn door Bakhuis Roozeboom 2 ) gedefinieerd als 

 punten, waar in stelsels van n componenten (n -\- 2) phasen kunnen 

 coexisteeren. Zij zijn gekenmerkt door de samenkomst van (»-}-?) 

 curven, die elk op zichzelf het monovariante evenwicht van (n-\~l) 

 phasen onderling aangeven. 



Het eenvoudigste geval van een overgangspunt doet zich voor in 



één-component-stelsels als het 

 bekende tripelpunt, waar, bij 

 een bepaalde temperatuur en 

 een bepaalden druk, vast, vloei- 

 stof, en gas naast elkaar in 

 n onvariant evenwicht kunnen 

 bestaan. 



Overal, waar in systemen 

 van één component drie pha- 

 sen kunnen coexisteeren , treft 

 men zulke overgangspunten 

 aan. Er kunnen zich in der- 

 gelijke systemen dus nog 

 andere overgangspunten voor- 

 doen, n.l. het evenwichtspunt 

 voor S x S 2 L, S x S 2 G; S l 8 2 S 3 enz. 3 ) 4 ). 



Dat inderdaad dergelijke punten overgangspunten zijn, dat er dus 



Pig.1 



n 



') Bull. Soc. Chira. 41, 210 (1884). 



2 ) Zeitschr. f. physik. Chem. 2, 474, (1888). 



3 ) Met S worden vaste phasen aangeduid; L en G geven de vloeistof- resp. gas- 

 phase aan. 



*) Verg. Bakhuis Roozeboom, Die heterogenen Gleichgew. enz. Ien Heft, Braunsch- 

 weig (1901). 



