OVER PART1ËELE RAGEMIE. 9 



een overgang (misschien beter omzetting) plaatsgrijpt bij warmte- 

 toevoer of onttrekking van warmte, blijkt wel hieruit, dat men in 

 het geval van het gewone tripelpunt fig. 1, bij constant volumen 

 uitgaande van een punt der lijn 1 waar de vaste phase naast de 

 gasphase kan bestaan, bij toevoer van warmte, deze lijn in de rich- 

 ting naar O zal volgen; in O gekomen treedt nu naast de phase 

 S-\- G, de vloeistofphase L op. Gaat de smelting met uitzetting 

 gepaard, zooals in fig. 1 wordt verondersteld, en zal de druk con- 

 stant blijven, dan moet een deel der gasphase verdwijnen, derhalve 

 8-\- G-+ It. Omgekeerd, door onttrekking van warmte in O grijpt 

 plaats de reactie I— ► S -\- G. Iets dergelijks doet zich voor in de 

 andere tripelpunten , die in stelsels van één component kunnen 

 optreden ; hunne beteekenis is aldus samen te vatten : 



Tripelpunten, d. z. overgangspunten in stelsels van één component, 

 zijn de combinaties van een bepaalden druk met een bepaalde 

 temperatuur, waarbij drie phasen van één component kunnen 

 coexisteeren. In dergelijke punten komen drie curven van mono- 

 variant evenwicht samen, overeenkomende met de drie systemen van 

 twee phasen, die uit de drie phasen kunnen worden gevormd. 



Bij toe- of afvoer van warmte heeft in die punten door het 

 verdwijnen van één der phasen eene omzetting plaats, waaraan alle 

 phasen deelnemen. In de eene richting verdwijnt steeds ééne be- 

 paalde phase, voor welke het punt dan ook in waarheid het 

 overgangspunt is; in tegengestelde richting daarentegen verdwijnt 

 één der beide andere phasen, afhankelijk van beider hoeveelheid 

 en van het volumen van het systeem. 



Het tripelpunt is eene overgangstemperatuur in die richting, 

 waarin slechts ééne curve is gelegen, en voor die phase, wier 

 bestaansgebied tusschen beide andere curven zich uitstrekt. 



Meer samengesteld worden de verschijnselen daar, waar in binaire 

 stelsels het quadrupelpunt als overgangspunt optreedt. Het quadrupel- 

 punt ontstaat door de samenkomst van twee evenwichtscurven voor 

 drie phasen van twee stoffen. In dat punt zijn dus 4 phasen met 

 elkaar in evenwicht, zoodat dit punt tevens het snijpunt moet zijn 

 voor nog 2 andere curven van monovariant evenwicht tusschen drie 

 phasen onderling. 



Beginnen wij ook hier weer met het eenvoudigste geval, dan 

 wordt onze aandacht gevraagd voor de coëxistentie van de phasen 

 S A S B L G, wier bestaan naast elkaar alleen mogelijk is in het 

 z. g. eutecticum onder dampdruk. üaar men in binaire stelsels, in 

 tegenstelling met unaire, drie vrijheidsgraden heeft n. 1. cle tempe- 

 ratuur t, den druk p, en de concentratie œ 9 kunnen hier het over- 



