10 



THEORETISCHE EN EXPERIMENTEELE ONDERZOEKINGEN 



gangspunt en de curven, die er in samenkomen slechts als eene 

 projectie, b. v. op een p t-vldk gegeven worden, zoodat in die 

 projectie de curven van monovariant evenwicht (drie phasenlijnen) 

 geen inzicht kunnen geven omtrent de verandering van x met 

 p en t. 



Eene dergelijke projectie geeft fig. 2. 



Gaan wij uit van een punt der driephasenlijn III, waarop de 

 beide vaste componenten met hun gemeenschappelijken damp in 

 evenwicht zijn, dan zal deze lijn bij warmtetoevoer in de richting 

 naar O worden doorloopen. In O treedt de phase I op, doordat 

 A en B smelten tot L. Stel, deze smelting gaat met uitzetting 

 gepaard; de transformatie in O is dan (y-constant) S A -j- S B -\- G^L. 



O is minimum temperatuur 



Pig.2 



voor de phase L. Bij warmte- 

 onttrekking gaat men omge- 

 keerd van elk der curven IV, 

 I en //op ///over; daarbij 

 verdwijnt / en ontstaat één 

 der phasen 8 A , /S B of G. 



In tegengestelde richting 

 zal, afhankelijk van het volu- 

 men, dat het systeem in- 

 neemt, S A , S B of G ver- 

 dwijnen, waardoor men van 



III op I t ' II of IF over- 



1 gaat. 



Het punt O is dus weer overgangspunt voor de phase L bij 

 warmteonttrekking onder constanten druk. In fig. 2 is echter niet 







de eenige mogelijke situatie van het overgangspunt voor S A , S B , / 

 en G geteekend. Ik volsta met op te merken, clat een curve als IV ook 

 terugloopend kan zijn; in dat geval heeft de omzetting JS A -\- S B -+ L 

 onder contractie plaats en daardoor wordt de transformatie in O: 

 S A -\-S b ±ïL-\- G. Als dit zoo is, dan kan men uit O naar 

 hoogere en naar lagere temperatuur telkens op 2 curven overgaan, 

 al naarmate de eene of de andere phase verdwijnt. O is dan niet 

 een overgangstemperatnur voor één enkele phase, maar wel in elke 

 richting voor een systeem van 2 phasen. Andere quadrupelpunten 

 kunnen in binaire stelsels ontstaan door de coëxistentie van b. v. 

 8 A S B L x Z 2 ; 8 A G Zj Z 2 ; S A S' A 8 B G enz. 



Vatten wij deze beschouwing over quadrupelpunten samen, dan 

 resulteert: Een quadrupelpunt geeft in binaire stelsels de eenige 

 waarden van p, t en œ aan, waarbij 4 phasen uit twee componenten 



