OVER PARTIËELE liACEMIE. 17 



gehalten aan A en B met de samenstelling van B overeenkomt 

 (zooals d" bij t° B , enz.). Boven die temperatuur is D niet meer naast 

 zijne oplossing stabiel, maar lost op onder gelijktijdige afzetting van 

 de minst oplosbare zijner componenten. J ) — Verzadigt men der- 

 halve bij temperaturen boven t 2 het oplosmiddel met het dubbelzout, 

 dan krijgt men niet eene oplossing, wier innerlijke samenstelling 

 met een punt der lijn OB overeenkomt, maar eene oplossing, 

 waarvan het gehalte aan A en aan B wordt weergegeven door een 

 punt der lijn d" O v Alle punten der lijn 1 A geven dus bij ver- 

 schillende temperaturen de aan A-\-D verzadigde oplossingen aan. 

 Ditzelfde geldt voor de lijn O x B met betrekking tot de aan B -\- D 

 verzadigde oplossingen. Eindelijk stellen de punten der lijn 1 B de 

 bij verschillende temperaturen aan A -f- B verzadigde oplossingen voor. 



Vertragingsverschijnselen uitgesloten, zijn dus in de figuren 5 en 

 6, alleen de getrokken lijnen realiseerbaar. Heeft echter de vorming 

 van het dubbelzout uit zijne beide componenten, resp. zijne ontleding, 

 onder afzetting van de minst oplosbare zijner componenten naast 

 zijne waterige oplossing bij temperaturen, waar die oplossing niet 

 meer stabiel is, uiterst langzaam plaats, dan zal het duidelijk zijn , 

 dat dus ook de verlengingen van de lijn B O lt m. a. w. punten als 

 c enz. en de voortzetting van Od" d. z. de punten d' , d enz. te 

 verwezenlijken zijn. 



Dit doet zich bij partiëele racematen als b.v. druivenzure strych- 

 nine inderdaad somtijds voor. In het tempérât uurgebied, waar het 

 partiëele racemaat „Bodenkörper" kan zijn van oplossingen met 

 wisselende samenstellingen 2 ) , kunnen nochtans door vertraging in 

 de vorming der dubbelverbinding uit hare componenten de oplos- 

 baarheidscurven a" ƒ'", a d" en b'" e", b" e" resp. tot hunne snij- 

 punten c" en c" worden gerealiseerd en evenzoo kunnen punten 

 der lijnen d" B (fig. 5) en O d' (fig. 6) worden bepaald, hoewel 

 deze eigenlijk moesten gelegen zijn op de lijnen d" O x . 



Deze figuren ondergaan geen groote verandering, indien men in 

 plaats van op eene constante hoeveelheid oplossing, x en y betrekt 

 op eene constante hoeveelheid oplosmiddel, als men tenminste, zooals 

 bij de strychnine- en brucinezouten der beide wijnsteenzuren en 

 hunne dubbelverbindingen (i.e. de partiëele racematen), te doen heeft 

 met verbindingen, die eene kleine oplosbaarheid in water bezitten 

 en men hun gedrag in een dergelijk oplosmiddel bestudeert. 



x ) Hierbij is natuurlijk ondersteld, dat het snijpunt der oplosbaarheidstakken ligt 

 aan de zijde van de concentratieas der meest oplosbare componente, zooals in normale 

 gevallen ook steeds bet geval is. 



2 ) Men vergelijke de isothermen voor de temperaturen t % en t 3 in fig. 5. 

 Verhand. Kon. Akad. v. Wetensch. (l ste Sectie) Dl. XI. D 2 



