20 



THEORETISCHE EN EXPERIMENTEELS ONDERZOEKINGEN 



de bedoeling om daardoor het overgangspunt vast te stellen, meen 

 ik, dat zij dit laatste niet voldoende in het oog hebben gehouden. 

 Zij hebben steeds het overgangspimt van het partiëele racemaat 

 allereerst geconstateerd als de temperatuur, bij welke de oplosbaar- 

 heid van de beide componenten samen gelijk werd aan die van het 

 racemaat alleen. Dit is juist, wanneer men met de eigenlijke race- 

 maten te doen heeft, (wat in het bovenstaande is aangetoond). 

 Betreft het onderzoek echter partieel-racemische dubbelverbindingen, 

 dan moet men figuur 5 of figuur 6 beschouwen, en dan blijkt 

 daaruit, dat zij dus punten als cl'" , cl' , cl', cl met de punten als 

 c" , c" , 19 c hebben vergeleken. Weliswaar hebben zij , wanneer zij 

 meenden het overgangspunt te hebben gevonden, de oplosbaarheid 

 van B~\-D en van B-\-L bij die temperatuur eveneens bepaald, 

 en deze dan gelijk aan die van B en van B -\- L bevonden, zoodat 

 dus (B-\-D), (B-\-L) en (D -\- L) in oplosbaarheid aan elkaar 

 gelijk waren. Dit is de voorwaarde voor het overgangspunt; maar 

 een louter toeval blijft de gelijkheid der oplosbaarheid van B 

 aan die der splitsingsproducten bij die temperatuur en principieel 

 onjuist is het, het overgangspunt te gaan zoeken, door de snijding 

 te bepalen van de lijnen, die de oplosbaarheid van B en van 

 D-\-Z, in hare afhankelijkheid van de temperatuur, aangeven. 



Nop: een andere voorstelling-s- 

 wijze van de verhouding van 

 dubbelverbindingen t.o.v. hunne 

 splitsingsproducten in een oplos- 

 middel is mogelijk. x ) Men kan 

 nl. als abscissen de temperatuur 

 uitzettende, als ordinaten de 

 totaal-oplosbaarheid der mono- 

 variante systemen uitzetten, d.i. 

 de hoeveelheid opgeloste stof der 

 verschillende systemen , waarin 

 twee vaste phasen optreden. 

 Geeft men dan ook nog de oplosbaarheidslijn voor de in ons geval 

 (partieel racemische) dubbelverbinding, dan zullen ook in deze voor- 

 stelling twee merkwaardige punten optreden, (zie fig. 9) ni. A, ook 

 hier de snijding van B-j-L, B -\- D en D -f- L curve en bovenste 

 grens van het overgangstraject, en B, snijpunt van B en B-\~L 

 tak en onderste grens van dat traject. Formeel is deze voorstellings- 



T.. 



Eig. 9. 



l ) Zie b.v. Meterhüffer, Gleichgewichte der Stereomeien, Leipzig— Berlin 1906, 

 S. 48. 



