26 THEORETISCHE EN EXPERIMENTEELE ONDERZOEKINGEN 



Hij verklaart dus het negatieve resultaat zijner scheiding door 

 aan te nemen, dat zich bij hoogere temperatuur uit de oplossing 

 eene verbinding van het inactieve pipecoline met ^/-wijnsteenzuur 

 afzet, eene verbinding derhalve van twee lichamen, die in configu- 

 ratie slechts voor een deel eikaars spiegelbeeld zijn nl. van d-fi- 

 pipecoline-^/-bitartraat met de overeenkomstige verbinding van /-/3- 

 pipecoline. 



Eene dergelijke verbinding is, indien zij zich bij hoogere of bij 

 lagere temperatuur naast hare verzadigde oplossing in hare zooeven 

 genoemde bestanddeelen splitst, een volledig analogon van de door 

 Van 't Hoff en zijne medewerkers bestudeerde anorganische dubbel- 

 zouten. Zij bezit dan naast oplossing eene overgangstempera tuur, 

 zooals die in Hoofdstuk II besproken is, een overgangstraject en 

 ten slotte een temperatuursgebied, waarbij zij naast hare verzadigde 

 oplossing onontleed kan bestaan. Volgens deze theorie ontstaat er 

 een nauw verband tnsschen de spontane splitsing door kristal lisatie 

 (de natrium-ammoniumtartraten) en die met behulp van optisch 

 actieve (zoutvormende) stoffen. Het gelukken van beide hangt af, 

 of men beneden het overgangspunt, resp. het overgangstraject, de 

 kristallisatie tot stand doet komen; dit traject is, (zooals w T e in 

 Hoofdstuk II gezien hebben) voor de eigenlijke racematen nul, daar 

 bij hen beide componenten gelijke oplosbaarheid bezitten; vandaar, 

 dat hier werken beneden het overgangspunt voldoende is. De 

 ongelijkheid van alle physische eigenschappen van lichamen met 

 gedeeltelijke gelijke spiegelbeeld-configuratie, dus ook van hunne 

 oplosbaarheid, is de oorzaak, dat bij hen een overgangs/?Y//V<^ ontstaat. 



De verschillende oplosbaarheid der actieve componenten biedt 

 hier echter juist het groote voordeel, dat in de methode is gelegen. 

 Terwijl immers bij de methode der spontane kristallisatie de beide 

 actieve splitsingsproducten in gelijke hoeveelheden zijn uitgekristal- 

 liseerd en men de kristallen nauwlettend op grond van hunne 

 verschillend gelegen hemiëdrische vlakken moet uitzoeken, treft men 

 nu het groote voordeel aan, dat de minst oplosbare component zich 

 het eerst en het rijkelijkst afzet, zoodat uit de eerste fractie der 

 kristallisatie meestal het eene der beide bestanddeelen van de oor- 

 spronkelijke inactieve verbinding zich laat afzonderen. 



Nu kunnen zich bij partiëele racemie twee gevallen voordoen : 



1°. de dubbelverbinding (p r) strekt haar bestaansgebied naast 

 oplossing naar hoogere temperaturen uit, zoodat het overgangspunt 

 de laagste temperatuur is, waarbij zij naast oplossing kan bestaan ; 



2° het bestaansgebied breidt zich naast oplossing naar lagere 

 temperaturen uit, in welk geval het overgangspunt de maximum 



