34 THEOEETISCHE EN EXPERIMENTEELE ONDERZOEKINGEN 



gelukte het, haar op ca 59° vast te stellen langs den weg der 

 spanningsevenwichten in den tensimeter. 



Ook hier is het racemaat naar hoogere temperaturen stabiel naast 

 zijne oplossing. 



Ladenbtjrg stelt zich ten slotte de vraag, hoe eigenlijk hier het 

 proces plaats grijpt en zegt : } ) 



„Man kann allerdings annehmen, dass beim Zusammenbringen 

 von ^-Weinsaure mit #-Hydrochinaldine zunàchst das partielle 

 racemische Salz entsteht, welches sich aber, da es sich jenseits der 

 Umwandlungstemperatur benndet, alsbald in die Einzelsalze zer- 

 legt. Diese Zerlegung wird urn so langsamer vor sich gehen, je 

 mehr man sich der Umwandlungstemperatur nàhert, und es ware 

 daher immerhin möglich, dass das geringe Drehungsvermögen dei- 

 bei höherer Temperatur auskrystallisierenden Salze in dieser Weise 

 erklârt werden könnte. Wahrscheinlich finde ich es aber nicht. 



Plausibler ist die Annahme, dass die Löslichkeiten der beiden 

 Einzelsalze bei höherer Temperatur einander nàher kommen, so dass 

 das auskrystallisierende Salz bei höherer Temperatur mehr von der 

 leichter löslichen Komponente enthalt und dadurch weniger aktiv ist. 

 Leider haben die Eigenschaften der Salze nicht gestattet, Löslich- 

 keitsbestimmungen zu machen und eine Entscheidung zwischen 

 beiden Möglichkeiten zu treffen/' 



Daar bij deze zouten hydrolytische splitsing kan optreden, is hier 

 moeilijk te beoordeelen, wat er bij de reactie tusschen c/- wijn stee n- 

 zuur en het racemische hydrochinaldine gebeurt. Zien we echter 

 voor een oogenblik hier van af, dan meen ik, dat fig. 5 blz. 14 

 hoofdstuk II in staat is, de verklaring te geven. 



Men gaat uit van de racemische base en <f-wijnsteenzuur in waterige 

 oplossing. De samenstelling wordt dus aangegeven door een zeker 

 punt der lijn OC. Heeft nu de kristallisatie bij een constante tem- 

 peratuur plaats en ligt deze onder het overgangspunt i. c. beneden 

 het bestaansgebied der partieel racemische verbinding, naast oplossing 

 van hare samenstelling, dan behoeven we slechts na te gaan, waar 

 de lijn OC de isotherm van de temperatuur, waarbij het uitkris- 

 talliseeren plaats heeft, snijdt. Dit snijpunt is natuurlijk gelegen 

 op de oplosbaarheidslijn der minst oplosbare componente 2 ). Bij 

 afkoeling tot de kristallisatie-temperatuur zal zich dus eerst deze 

 afscheiden, hierbij verandert de oplossing in samenstelling en wel 



*) Ber. d. d. chem. Ges. 41, p. 969 (1908). 



2 ) Indien tenminste de fig. 9/er de verhoudingen weergeeft, wat in alle normale ge- 

 vallen inderdaad zoo is. 



