20 



het vraagstuk werd het voordeel behaald, dat liet volkomen 

 onverschillig was, tor welk tijdstip de korrekties der chro- 

 nometers en het verschil hunner aanwijzing herleid werden. 

 Neemt men echter voor de beide chronometers gangen 

 aan, wier verschil niet volkomen overeenstemt met den 

 betrekkelijken gang, door de seinen gevonden, dan zal men 

 verschillende waarden voor het bepaalde lengteverschil ver- 

 krijgen, naarmate men alles tot het eene of het andere 

 tijdstip herleidt. 



In de zesde bijlage is de oplossing van het hier bespro- 

 kene vraagstuk volgens de beginselen der waarschijnlijkheids- 

 rekening gegeven. Voor deze oplossing was het noodig, de 

 betrekking der gewigten te kennen van de resultaten der 

 tijdsbepalingen van ieder der beide waarnemers, waarover 

 ik naar de volgende § verwijs. 



§ V- Opgave der waarschijnlijke fouten. 



Ofschoon reeds bij de waarnemingen van het vorige jaar 

 de w. fouten van de resultaten der tijdsbepalingen voor 

 eiken waarnemer even als van de sein waarnemingen waren 

 afgeleid, achtte ik het toch noodig, dit onderzoek voor de 

 waarnemingen van deze expeditie te herhalen. Dit ge- 

 schiedde thans door voor 'eiken avond , waarop meer dan 

 twee tijdsbepalingen door denzelfden waarnemer genomen 

 waren, twee onbekenden te bepalen, namelijk 1° de korrektie 

 des chronometers voor een bepaald tijdstip, en 22° zijn gang. 

 Daar al de getallen, die voor deze berekening noodig waren, 

 ook voor de oplossing van het boven genoemd vraagstuk ver- 

 eischt werden, vorderde zij bijna geene bijzondere moeite. 



Ik maakte natuurlijk een onderscheid tusschen de waar- 

 nemingen van den heer Jaeger met het oude en met het 

 nieuwe universaal-instrumcnt van Pistor en Martins. 



Ik zal nu de resultaten van dit onderzoek opgeven, 

 onder bijvoeging van die, welke de latere waarnemingen 



