11 



van sprake is, zeer merkbaar. Door deze speling is de 

 afstand der mikroskopen van don vertikalen cirkel, geme- 

 ten langs den omtrek van dien cirkel, veranderlijk, waar- 

 door onder anderen de bepaling van de excentriciteit van 

 dien cirkel door aflezingen der mikroskopen onmogelijk 

 wordt. Oppervlakkig beschouwd, zonde men kunnen be- 

 weren, dat deze speling van geen 1 invloed kan zijn op de 

 af te lezen hoogten. Eene beweging namelijk van den 

 mikroskopendrager , door deze speling veroorzaakt, laat 

 zich in drie andere bewegingen ontleden, welke alle drie 

 op de gereduceerde aflezing van het instrument zonder in- 

 vloed zijn; als: 



lc. Eene draaijende beweging. Deze wordt door het niveau 

 aangeduid en in rekening gebragt. 



2 C . Eene zijdelingschc beweging in de rigling der mikros- 

 kopen. Hierdoor ondergaan de aflezingen der mikroskopen 

 natuurlijk geene verandering. 



5 e . Eene op- of ncderwaarlsche beweging. Hierdoor wordt 

 de aflezing van het eene mikroskoop even zoo veel ver- 

 meerderd, als die van het andere verminderd, en derhalve 

 is die beweging van geenen invloed op het midden der 

 aflezingen van beide mikroskopen. 



Dit neemt echter niet weg, dat het aanraken van de 

 mikrometerschroeven der mikroskopen eene kleine beweging 

 van den mikroskopendrager ten gevolge kan hebben; in 

 dien zin, dat, het eerste mikroskoop afgelezen zijnde, bij 

 de instelling van het tweede mikroskoop, aan den mikros- 

 kopendrager eene beweging wordt medegedeeld, waardoor 

 de aflezing van dit mikroskoop veranderd wordt. De mo- 

 gelijke beweging van den mikroskopendrager is dus wer- 

 kelijk nadeelig, indien zij plaats heeft tusschen de afle- 

 zingen der beide mikroskopen. ] ) 



l ) Ook het instrument van Pistor en Martins, dat in Februarij 18G0 door mij 

 ontvangen is, hetzelfde, dat reeds eens te Batavia gebragt was, docli wegens 

 den onbruikbaren toestand, waarin het hier aankwam, weder naar Europa te- 

 ruggezonden is, (Yic G. A. de Lange verslag van de triangulatie van de resi- 



