10 



instrument slecht, de sterren vertoonen zich in hem niet 

 als fijne lichtpunten maar als onregelmatige vlakken, waar- 

 door de naauwkeurigheid der waarnemingen noodzakelijk 

 lijden moet. Niet alleen dat de doorgangen van zulke 

 vlekjes voorbij de draden minder naauwkeurig waarneem- 

 baar zijn dan die van stipjes, maar mijns inziens kan ook 

 zeer goed aangenomen worden, dat de personele fout, die 

 bij het schatten van het oogenblik des doorgangs begaan 

 wordt, veranderlijker is, dan wanneer de ster zich zuiver 

 voordoet. 



Een tweede gebrek is het volgende : de mikroskopendra- 

 ger, die bij het instrument van Repsold aan een' der dra- 

 gers bevestigd is, is bij de instrumenten van Pistor en 

 Martins met een 1 ring op het uiteinde van de horizontale 

 as gestoken. Het gevolg hiervan is , dat bij het omleggen 

 van den kijker, bij laatstgenoemd instrument de mikrosko- 

 pendrager mede gevoerd wordt, terwijl hij bij dat van 

 Repsold op zijne plaats blijft. 



Nu is bij de inrigting, zooals die van de instrumenten 

 van Pistor en Martins, eene geringe speling tusschen den 

 voormelden ring en de as onvermijdelijk, tenzij hiervoor 

 gezorgd worde, hetzij door het gedeelte der as, waarom 

 de ring sluit, een weinig konisch te maken, hetzij door 

 den ring slechts op drie plaatsen, die 120° van elkander 

 afleggen, met de as in aanraking te laten komen, en een 

 dier drie punten te laten bestaan uit een stalen veertje. 

 Deze laatste inrigting is bij vele instrumenten met het beste 

 gevolg aangebragt: in de universaal-instrumenten van Er- 

 tel en van Repsold, op de sterrewacht te Leiden aanwe- 

 zig, is op die wijze de speling bij de vertikale as verme- 

 den; ook in het oude instrument van Pistor en Martins 

 is op die wijze de speling van den mikroskopendrager om 

 de horizontale as vernietigd. In het nieuwe instrument 

 daarentegen ontbreekt het veertje, en ofschoon dat gedeel- 

 te der as, waarop de mikroskopendrager geschoven wordt, 

 werkelijk kegelvormig is afgedraaid, is de speling, waar- 



