9 



dere instrument waar te nemen, daar het nieuwe hem 

 in sommige opzigten minder aangenaam toescheen. Reeds 

 te Gheribon klaagde hij hierover, waarom ik op zijn ver- 

 zoek het werktuig onderzocht. Sommige bezwaren werden 

 door dit onderzoek uit dm weg geruimd; zoo bleek het 

 dal de dofheid in het veld der mikroskopen het gevolg 

 was daarvan, dat al hunne objektieven met een 1 aanslag 

 bedekt waren, die zich echter ligtelijk liet verwijderen. 

 Ook werd, bij de mikroskopen des horizontalen cirkels, de 

 helderheid van het veld nog verbeterd, door hunne hel- 

 ling op den cirkel een weinig te veranderen, hetgeen kon 

 geschieden door het onderschuivcn van een stukje papier 

 of tinfoelie, aan de eene zijde van den voet der stangen, 

 waaraan de mikroskopen bevestigd 'waren. 



lat de heer Jaeger nu te Gheribon steeds het oude 

 instrument van Pistor en Martins gebruikt had, verwis- 

 selde hij dit op mijn aandringen later te Samarang met 

 het nieuwe; de berekening der eerste tijdsbepalingen ech- 

 ter, met dit instrument volbragt, leverde uitkomsten op, 

 die zoo van elkander verschilden, dat het raadzaam werd 

 geoordeeld, later weder tot het eerste werktuig terug te 

 keeren. Toen later, te Batavia, de heer Jaeger al zijne 

 tijdsbepalingen berekend had, bleek het mij dat die on- 

 regelmatigheden door het invoeren van eene buiging des 

 kijkers als onbekende, grootendcels konden weggeruimd 

 worden. Desniettemin bleef de waarschijnlijke fout eener 

 tijdsbepaling mei. het nieuwe instrument nog steeds ruim 

 dubbel zoo groot als die eener tijdsbepaling met het oude 

 instrument, en ofschoon bij deze bepaling der waarschijn- 

 lijke fouten, het toeval wel wat in het voordeel van het 

 oude instrument schijnt gewerkt te hebben, en niet ver- 

 gelen dient te worden dat de heer Jaeger voor het eerst 

 met. hel. nieuwe werktuig omging, zoo zijn mij toch bij 

 een scherp onderzoek, twee redenen in het oog gevallen, 

 waarom het nieuwe instrument minder goede resultaten ople- 

 vert dan mogelijk ware. Vooreerst is de kijker van dit 



