80 



dioen en Soerakarta door de seinwaarnemingen met den 

 electro-magnetischen telegraaf, en dus met hooge naauw- 

 keurigheid bekend is geworden. Het vraagstuk verandert 

 nu in dit, om uit de bekende ligging van Madioen en 

 Soerakarta, en uit de gemetene azimutben van bet signaal 

 op den Lawoe, de plaats van dit laatste te bepalen. 



Het resultaat is : 



breedte signaal Lawoe 7°37'28",3 y 



lengtevers, met de observatieplaats te Madioen 18 6 ,0 , 

 » » » » » Soerakarta 23 13 ,1 , 



gevende dus met de vroeger opgegevene lengteverschillen 

 eene afwijking van 1/25 ",8 of 5 S ,72. Er kan nu geene 

 sprake van zijn , deze fout in het door den chronometer 

 bepaalde lengteverschil aan te nemen; hoogstens zoude 

 eene fout van ééne enkele sekunde aan onregelmatigheden 

 in den gang van den chronometer kunnen geweten wor- 

 den, zoo als uit de opgaven in de 9e bijlage medegedeeld i 

 ligtelijk is af te leiden. 



Wij komen dus tot het besluit, dat het verschil van 

 14'',1 in de breedte van het signaal op den Lawoe i 

 afgeleid door overbrenging van Madioen en Soerakarta, 

 niet aan de waarnemingen , maar hoogst waarschijnlijk 

 weder aan lokale aantrekkingen is toe te schrijven. 

 Neenft men echter de kaart van den heer Junghuhn in de 

 hand , dan kunnen de bergen , die aldaar in de nabijheid 

 van beide plaatsen gevonden worden, het verschijnsel niet 

 verklaren. Integendeel den grootsten invloed op de lood- 

 lijn schijnt volgens die kaart het Wilisgebergte te hebhen, 

 en dit ligt ten zuidwesten van Madioen, zoodat Madioen 

 door sterrekundige waarnemingen te noordelijk moet ge- 

 vonden worden, juist in tegenspraak met de zoo even 

 medegedeelde resultaten. Ten zuiden van Soerakarta is 

 wel is waar ook een gebergte, maar op veel grooteren af- 

 stand. Het opgenoemde verschil blijft dus voorloopig nog 

 een punt van onderzoek. 



