376 



aanhoudende, staken in den nacht Dampierstraat, Gewin- 

 straat bij den inlander, over en waren door eene stevige Zui- 

 derkoelte voortgestuwd, des morgens van den 12den Julij vlak 

 onder Tandjong-Pandjang, weinig bewesten den ingang der 

 Chabrolbaai (Derf. v. Hind.). Voornemens zijnde om den 

 radja van Waigeoe te bezoeken, die in het binnenste dei- 

 baai gevestigd is, liet ik op hare opening afsturen en be- 

 vond mij spoedig niet voor eene baai , maar wel voor eene 

 naauwe straat. Op alle tot heden bestaande kaarten is der- 

 halve de diepe insnijding, welke het eiland als het ware 

 in tweeën splitst, geheel verkeerd voorgesteld. In stede eener 

 nagenoeg overal gelijkmatig breede baai, bestaat er in de 

 werkelijkheid een binnenmeer, Telaga- Waigeoe, van drie tot 

 vijf mijlen breedte en omtrent elf mijlen lengte, meteene 

 Noord- Wstelijke en vervolgens Noordelijke rigting. Door de 

 hoogstens 15" breede, de beide helften van Waigeoe ver- 

 bindende landengte van Fak-Fak, het Offak van den Fran- 

 schen wereldreiziger Freycinet, is dit meer van de gelijk- 

 namige baai gescheiden; met de zee staat het in verband 

 door middel eener straat, die tusschen de twee- en vierhon- 

 derd el breed is, zich in Zuid-Oostelijke rigting tusschen steil 

 gebergte heenkronkel t en bij den inboorling bekend en be- 

 rucht is onder den naam van straat Kabiai. Reeds te Wahaai 

 en later ook te Misool hoorde ik gewagen van den in deze 

 straat heerschenden , in hevigheid ieder denkbeeld te bo- 

 vengaanden stroom, die bij vloed naar binnen, bij ebbe 

 naar buiten loopt. Reeds in den mond der straat zijnde, 

 vond ik die schilderingen alles behalve overdreven en zoude, 

 ronduit gezegd, gaarne teruggekeerd zijn, bijaldien zulks 

 raadzaam geweest ware. De in volle kracht uit de straat 

 pestuwd wordende watermassa , waartegen de vlak op de 

 opening staande Zuidewind de zee met onstuimigheid op- 

 joep, deed in den omtrent 600 el langen mond golven ont- 

 staan, gelijk bij storm in volle zee. Gelukkig dreef de 

 sterke wind de praauw onder vreesselijk heen en weder 

 slingeren zonder ongeval naar binnen; eene verkeerde 



