﻿4 
  OVER 
  HET 
  ONDERZOEK 
  VAN 
  VERDEELDE 
  LUCHTBELBUIZEN. 
  

  

  Daar 
  nu, 
  bij 
  niveaubuizen 
  zonder 
  luchtkamer, 
  de 
  lengte 
  der 
  bel 
  

   afhangt 
  van 
  de 
  temperatuur, 
  zijn 
  voor 
  deze 
  niveaus 
  beide 
  soorten 
  

   van 
  formules 
  practiseh 
  van 
  dezelfde 
  waarde 
  ; 
  terwijl 
  bij 
  niveaus 
  met 
  

   luchtkamer 
  de 
  lengte 
  der 
  bel 
  willekeurig 
  vergroot 
  en 
  verkleind 
  

   kan 
  worden 
  ; 
  en 
  daar 
  nu 
  blijkbaar 
  de 
  standvastigheid 
  der 
  waarde 
  

   van 
  één 
  niveaudeel 
  bij 
  verschillende 
  lengten 
  der 
  bel 
  afhangt 
  van 
  

   den 
  in 
  wendigen 
  vorm 
  der 
  buis, 
  zoo 
  is 
  het 
  doelmatiger 
  hier 
  de 
  lengte 
  

   der 
  bel 
  dan 
  de 
  temperatuur 
  als 
  onafhankelijk 
  veranderlijke 
  aan 
  te 
  

   nemen. 
  De 
  formule 
  voor 
  de 
  waarde 
  van 
  een 
  niveaudeel 
  is 
  dan: 
  

  

  d 
  = 
  a" 
  + 
  b"(l 
  — 
  L\ 
  

  

  in 
  welke 
  formule 
  l 
  de 
  lengte 
  der 
  bel, 
  a 
  de 
  waarde 
  van 
  een 
  niveau- 
  

   deel 
  voor 
  eene 
  gemiddelde 
  lengte 
  der 
  bel 
  van 
  L 
  niveaudeelen 
  en 
  b 
  

   de 
  vermeerdering 
  voor 
  eene 
  vergrooting 
  dier 
  lengte 
  met 
  een 
  deel 
  be- 
  

   teekent. 
  Het 
  dikwijls 
  aanwezige 
  onverdeelde 
  midden 
  der 
  niveaubuis 
  

   wordt 
  hierbij 
  niet 
  medegerekend, 
  zoodat 
  bij 
  een 
  niveau, 
  waarvan 
  

   de 
  verdeeling 
  aan 
  weerszijden 
  van 
  het 
  midden 
  naar 
  de 
  uiteinden 
  toe- 
  

   neemt, 
  L 
  eigenlijk 
  is 
  de 
  som 
  der 
  beide 
  aflezingen 
  van 
  de 
  einden 
  dei- 
  

   bel 
  *. 
  

  

  Gebruikt 
  de 
  waarnemer 
  deze 
  formule 
  om 
  zijne 
  niveau-aflezingen 
  

   tot 
  sekonden 
  te 
  herleiden, 
  dan 
  neemt 
  hij 
  weder 
  aan, 
  dat 
  bij 
  eene 
  

   lengte 
  der 
  bel 
  van 
  l 
  deelen, 
  de 
  waarde 
  van 
  een 
  niveaudeel 
  over 
  de 
  

   geheele 
  lengte 
  der 
  buis, 
  of 
  althans 
  over 
  dat 
  gedeelte, 
  waar 
  de 
  bel 
  

   zich 
  bij 
  de 
  waarnemingen 
  gewoonlijk 
  bevindt 
  (d. 
  i. 
  zoo 
  niet 
  in, 
  dan 
  

   toch 
  nabij 
  het 
  midden), 
  standvastig 
  is, 
  dat 
  dus 
  een 
  uitslag 
  van 
  eenige 
  

   deelen 
  links 
  eene 
  even 
  groote 
  helling 
  aangeeft 
  als 
  van 
  een 
  even 
  groot 
  

   aantal 
  deelen 
  rechts. 
  

  

  Maar 
  onderzoekt 
  men 
  eene 
  niveaubuis 
  nauwkeurig, 
  hetzij 
  met 
  be- 
  

   hulp 
  van 
  een 
  vertikalen 
  cirkel, 
  hetzij 
  door 
  middel 
  van 
  een 
  zoogc- 
  

   naamden 
  „niveau-onderzoeker", 
  dan 
  blijkt 
  het 
  dikwijls 
  dat 
  dit 
  niet 
  

   geheel 
  juist 
  is 
  f. 
  

  

  Ik 
  heb 
  daarom 
  bij 
  het 
  onderzoeken 
  van 
  niveaus 
  steeds 
  de 
  ge- 
  

   woonte 
  gehad, 
  do 
  geheele 
  speelruimte 
  der 
  bel 
  in 
  drie 
  deelen 
  te 
  dee- 
  

   len, 
  en 
  de 
  waarde 
  van 
  één 
  niveaudeel 
  te 
  bepalen 
  1° 
  voor 
  het 
  linker-, 
  

   2° 
  voor 
  het 
  midden- 
  en 
  3° 
  voor 
  het 
  rechtergedeelte 
  der 
  buis. 
  Tot 
  

   controle 
  kan 
  dan 
  altijd 
  nog 
  de 
  waarde 
  van 
  een 
  niveaudeel 
  voor 
  de 
  

   geheele 
  lengte 
  der 
  buis 
  bepaald 
  worden, 
  welke 
  waarde 
  dan 
  ongeveer 
  

  

  * 
  Bij 
  niveaus 
  met 
  doorloopende 
  verdeeling 
  bestaat 
  geen 
  onverdeeld 
  midden. 
  Voor 
  

   dergelijke 
  niveaus 
  is 
  L 
  dus 
  altijd 
  gelijk 
  aan 
  de 
  lengte 
  der 
  bel, 
  d. 
  i. 
  aan 
  het 
  ver- 
  

   schil 
  der 
  beide 
  aflezingen 
  voor 
  de 
  uiteinden 
  der 
  bel. 
  

  

  I 
  Zie 
  E. 
  Brünnow, 
  Astronomie 
  praéio/ie, 
  édition 
  française 
  par 
  C. 
  Andké, 
  blz. 
  16. 
  

  

  