﻿12 
  OVER 
  HET 
  ONDEKZOEK 
  VAN 
  VERDEELDE 
  LUCHTBELBUIZEN. 
  

  

  is 
  dit 
  de 
  reden 
  geweest, 
  dat 
  zij 
  beide 
  door 
  toegesmoltene 
  niveau- 
  

   buizen 
  vervangen 
  waren. 
  

  

  dit 
  onbruikbaar 
  wordt, 
  kunnen 
  zij 
  geopend, 
  gereinigd, 
  op 
  nieuw 
  gevuld 
  en 
  derhalve 
  weêr 
  

   bruikbaar 
  gemaakt 
  worden. 
  Gebeurt 
  dit 
  echter 
  bij 
  een 
  toegesniolten 
  niveau, 
  dan 
  is 
  het 
  

   kwaad 
  niet 
  meer 
  te 
  verhelpen. 
  

  

  Ik 
  zeide 
  in 
  den 
  tekst: 
  «als 
  dit 
  vullen 
  niet 
  naar 
  behooren 
  geschiedt", 
  De 
  bedoeling 
  hier- 
  

   van 
  is 
  de 
  volgende. 
  De 
  dekplaatjes 
  op 
  de 
  einden 
  der 
  niveaubuizen 
  worden 
  conisch 
  afge- 
  

   slepen, 
  en 
  passen 
  dan 
  in 
  de 
  eveneens 
  inwendig 
  conisch 
  afgeslepene 
  einden 
  dier 
  buizen. 
  

   Gewoonlijk 
  is 
  in 
  een 
  der 
  dekplaatjes, 
  dat 
  wij 
  A 
  zullen 
  noemen, 
  een 
  gaatje 
  van 
  3 
  tot 
  5 
  

   mM. 
  middellijn 
  geboord, 
  terwijl 
  liet 
  andere 
  (B) 
  zonder 
  gaatje 
  is. 
  Een 
  klein 
  dekplaatje 
  C, 
  

   dient 
  om 
  het 
  gaatje 
  in 
  A 
  te 
  bedekken. 
  

  

  Na 
  nu 
  de 
  niveaubuis 
  met 
  behulp 
  van 
  gedestilleerd 
  water 
  en 
  een 
  wisscher 
  (een 
  houten 
  

   cilinder 
  met 
  garen 
  omwonden), 
  inwendig 
  gereinigd, 
  en 
  de 
  buis 
  verder 
  inwendig 
  goed 
  ge- 
  

   droogd 
  te 
  hebben, 
  sluite 
  men 
  het 
  eene 
  uiteinde 
  der 
  buis 
  met 
  het 
  dekplaatje 
  B, 
  als 
  kleef- 
  

   middel 
  gebruikende 
  eene 
  emulsie, 
  zoo 
  dik 
  mogelijk, 
  van 
  arabische 
  gom 
  of 
  viscklijm. 
  Men 
  

   gebruike 
  hiervan 
  zoo 
  weinig 
  mogelijk, 
  opdat 
  er 
  niet 
  veel 
  van 
  de 
  emulsie 
  binnen 
  de 
  buis 
  

   dringe. 
  Men 
  late 
  dit 
  eind 
  nu 
  goed 
  drogen, 
  door 
  de 
  buis 
  b. 
  v. 
  ten 
  minste 
  een 
  dag 
  op 
  

   eene 
  droge, 
  warme 
  plaats 
  te 
  leggen. 
  Eerst 
  daarna 
  bedekke 
  men 
  dit 
  einde 
  met 
  een 
  schijfje 
  

   vochtige 
  kalfs- 
  of 
  varkensblaas, 
  dat 
  men 
  er 
  met 
  garen 
  ombindt, 
  de 
  plooien 
  zooveel 
  mogelijk 
  

   wegstrijkende. 
  Sommigen 
  bevelen 
  aan, 
  dit 
  schijfje 
  blaas 
  van 
  binnen 
  met 
  gom-emulsie 
  te 
  

   bevochtigen, 
  ten 
  einde 
  het 
  kleven 
  aan 
  het 
  glas 
  te 
  bevorderen. 
  

  

  Men 
  be 
  vestige 
  nu 
  het 
  dekplaatje 
  A 
  met 
  een 
  weinig 
  gom-emulsie 
  tegen 
  het 
  andere 
  uit- 
  

   einde 
  der 
  buis, 
  en 
  late 
  ook 
  dit 
  uiteinde 
  goed 
  drogen. 
  Dan 
  eerst 
  vuile 
  men, 
  tot 
  op 
  5 
  of 
  6 
  

   mM. 
  na, 
  met 
  een 
  fijnen 
  trechter, 
  door 
  het 
  gaatje 
  in 
  dit 
  dekplaatje, 
  de 
  niveaubuis 
  met 
  

   zuiveren, 
  watervrijen 
  ether. 
  Men 
  brenge 
  nu 
  dezen 
  ether 
  voorzichtig 
  even 
  aan 
  het 
  koken, 
  

   waardoor 
  alle 
  lucht 
  uit 
  de 
  leege 
  ruimte 
  verdreven 
  en 
  deze 
  met 
  etherdamp 
  gevuld 
  wordt. 
  

   Somtijds 
  gelukt 
  dit, 
  althans 
  bij 
  kleine 
  niveaus, 
  door 
  het 
  in 
  de 
  warme 
  hand 
  te 
  houden 
  ; 
  de 
  

   bloedwarmte 
  van 
  het 
  mensehelijk 
  lichaam 
  is 
  namelijk 
  iets 
  hooger 
  dan 
  het 
  kookpunt 
  van 
  

   zuiveren 
  ether. 
  Sawitsch 
  beveelt 
  aan, 
  het 
  niveau, 
  nadat 
  het 
  schellakvernis 
  droog 
  is 
  te 
  

   dompelen 
  in 
  een 
  glas, 
  waarin 
  zich 
  water 
  van 
  omtrent 
  36" 
  R., 
  dus 
  45" 
  C. 
  bevindt, 
  en 
  zoodra 
  

   de 
  ether 
  kookt, 
  het 
  niveau 
  te 
  dekken 
  en 
  het 
  te 
  dompelen 
  in 
  ijswater. 
  Ik 
  acht 
  het 
  raad- 
  

   zaam, 
  alvorens 
  deze 
  wijze 
  aan 
  te 
  wenden, 
  de 
  reeds 
  droge 
  blaasbedekkiug, 
  door 
  een 
  daarom 
  

   gebonden 
  tweede 
  blaasje, 
  of 
  caoutchouc-vlies, 
  voor 
  het 
  water 
  ontoegankelijk 
  te 
  maken. 
  

  

  Zoodra 
  de 
  ether 
  kookt, 
  bedekke 
  men 
  onmiddellijk 
  het 
  gaatje 
  in 
  het 
  dekplaatje 
  A 
  met 
  

   het 
  kleine 
  dekplaatje 
  C, 
  dat 
  men 
  van 
  onderen 
  met 
  zeer 
  weinig 
  gom-emulsie 
  voorzien 
  heeft. 
  

   Eerst 
  nadat 
  dit 
  er 
  geheel 
  vast 
  op 
  zit, 
  liefst 
  eerst 
  den 
  volgenden 
  dag, 
  bedekke 
  men 
  ook 
  dit 
  

   uiteinde 
  der 
  buis 
  met 
  een 
  schijfje 
  blaas, 
  dat 
  men 
  weder 
  om 
  de 
  buis 
  toebindt. 
  Zijn 
  ook 
  de 
  

   beide 
  blaas-bedekkingeu 
  volkomen 
  droog, 
  dan 
  kan 
  men 
  het 
  garen, 
  dat 
  voor 
  het 
  toebinden 
  

   gediend 
  heeft, 
  verwijderen, 
  de 
  blaasbedekking 
  zuiver 
  afsnijden 
  ; 
  aanbeveling 
  verdient 
  verder 
  ; 
  

   haar 
  van 
  schellakvernis 
  te 
  voorzien 
  ; 
  en 
  als 
  dit 
  droog 
  is, 
  om 
  de 
  beide 
  uileinden 
  nog 
  een 
  

   schijfje 
  dun 
  caoutchouc-vlies 
  te 
  binden. 
  Hierdoor 
  worden 
  de 
  niveaus 
  ook 
  tegen 
  dauw 
  of 
  

   mist 
  bestand. 
  Bij 
  de 
  basismeting 
  te 
  Simplak 
  bij 
  Buitenzorg 
  hadden 
  wij 
  er, 
  als, 
  des 
  mor- 
  

   gens 
  vroeg, 
  de 
  basistoestel 
  voor 
  het 
  gebruik 
  ontbloot 
  werd, 
  er. 
  de 
  dauw 
  nog 
  niet 
  van 
  het 
  

   terrein 
  geweken 
  was, 
  last 
  van, 
  dat 
  de 
  niveaus 
  lek 
  werden. 
  Nadat 
  de 
  uiteinden 
  met 
  caout- 
  

   chouc-vlies 
  bedekt 
  waren, 
  viel 
  dit 
  niet 
  meer 
  voor. 
  

  

  Eene 
  hoofdvoorwaarde 
  dat 
  het 
  niveau 
  niet 
  lekt, 
  is 
  dat 
  de 
  gom, 
  waarmede 
  de 
  dekplaatjes 
  

   gesloten 
  worden, 
  goed 
  droog 
  zij, 
  alvorens 
  men 
  den 
  ether 
  in 
  de 
  buis 
  giet. 
  Natte 
  of 
  vochtige 
  

   gom 
  geeft 
  door 
  diffusie 
  aan 
  den 
  ether 
  gelegenheid, 
  laragzainerhand 
  te 
  ontsnappen. 
  

   Het 
  schellakvernis 
  dient 
  om 
  de 
  blaas 
  nog 
  dichter 
  te 
  maken. 
  

  

  Het 
  caoutchouc-vlies 
  beschut 
  ook, 
  vooral 
  in 
  een 
  tropisch 
  klimaat 
  tegen 
  insecten, 
  be- 
  

   paaldelijk 
  mijten. 
  Het 
  is 
  mij 
  in 
  Iudië 
  voorgekomen, 
  dat 
  van 
  een 
  niveau, 
  dat 
  jaren 
  lang 
  

   goed 
  gebleven 
  was, 
  de 
  bel 
  plotseling 
  langer 
  en 
  langer 
  begon 
  te 
  worden. 
  Bij 
  onderzoek 
  

   bleek 
  een 
  der 
  tluif 
  blaasjes 
  aangevreten 
  te 
  zijn, 
  en 
  vond 
  ik 
  op 
  het 
  univcrsaal-instrmnent 
  

  

  