﻿18 
  OVER 
  HET 
  ONDERZOEK 
  VAN 
  VERDEELDE 
  LUCHTBELBUIZEN. 
  

  

  schroef 
  om, 
  zóó 
  dat 
  de 
  aflezing- 
  aan 
  hare 
  schijf 
  achtereenvolgens 
  

  

  x, 
  2x, 
  3#, 
  4a?, 
  deeltjes 
  wordt, 
  en 
  leze 
  telkens 
  het 
  niveau 
  af 
  ; 
  

  

  daarna 
  brenge 
  men 
  de 
  bel 
  wederom 
  in 
  het 
  midden, 
  en 
  draaie 
  de 
  

   mikrometerschroef 
  op 
  dezelfde 
  wijs 
  den 
  anderen 
  kant 
  op. 
  Bewoog 
  

   zich 
  de 
  bel 
  eerst 
  links, 
  dan 
  beweegt 
  zij 
  zich 
  nu 
  rechts. 
  Men 
  leze 
  

   telkens 
  het 
  niveau 
  af, 
  en 
  zet 
  de 
  beschrevene 
  handeling 
  voort 
  totdat 
  

   de 
  bel 
  aan 
  het 
  eind 
  der 
  verdeeling 
  gekomen 
  is. 
  

  

  Bij 
  dezelfde 
  lengte 
  der 
  bel, 
  herhale 
  men 
  nu 
  deze 
  bewerking 
  eenige, 
  

   b. 
  v. 
  vijf 
  malen, 
  liefst 
  op 
  verschillende 
  dagen. 
  Voor 
  elke 
  helling 
  zal 
  

   men 
  dan 
  evenveel 
  aflezingen 
  verkrijgen 
  als 
  het 
  aantal 
  keeren 
  be- 
  

   draagt, 
  dat 
  men 
  de 
  bewerking 
  herhaald 
  heeft. 
  Men 
  kan 
  nu 
  de 
  

   middelbare 
  fout 
  van 
  elke 
  aanwijzing 
  van 
  het 
  niveau 
  bepalen 
  ; 
  hoe 
  

   kleiner 
  deze 
  m. 
  f. 
  is, 
  hoe 
  fijner 
  en 
  gelijker 
  de 
  inwendige 
  holte 
  is 
  

   uitgeslepen, 
  en 
  hoe 
  deugdzamer 
  dus 
  het 
  niveau 
  is. 
  

  

  Men 
  make 
  nu 
  de 
  bel 
  telkens 
  eenige 
  niveaudeelen 
  langer, 
  en 
  herhale 
  

   telkens 
  dit 
  onderzoek, 
  dan 
  zal 
  ook 
  blijken, 
  of 
  de 
  middelbare 
  fout 
  

   eener 
  aanwijzing 
  ook 
  afhankelijk 
  is 
  van 
  de 
  lengte 
  der 
  bel. 
  

  

  Voor 
  den 
  gebruiker 
  is 
  het 
  wel 
  gemakkelijker, 
  als 
  de 
  kromming 
  

   geheel 
  regelmatig 
  is, 
  en 
  de 
  waarde 
  van 
  een 
  niveaudeel 
  dus 
  over 
  de 
  

   geheele 
  lengte 
  der 
  buis 
  nagenoeg 
  standvastig 
  is, 
  maar 
  deze 
  eigenschap 
  

   komt 
  bij 
  het 
  beoordeelen 
  eener 
  niveaubuis, 
  m. 
  i. 
  eerst 
  in 
  de 
  tweede 
  

   plaats 
  in 
  aanmerking 
  *. 
  

  

  De 
  talrijke 
  bepalingen 
  gedaan 
  met 
  den 
  niveau-onderzoeker 
  van 
  

   Ertel, 
  telkens 
  uitgaande 
  van 
  een 
  ander 
  punt 
  van 
  den 
  verdeelden 
  

   rand 
  der 
  mikrometerschroef, 
  hebben 
  mij 
  in 
  staat 
  gesteld 
  een 
  onder- 
  

   zoek 
  naar 
  de 
  periodieke 
  ongelijkheden 
  dezer 
  schroef 
  in 
  te 
  stellen; 
  

   het 
  resultaat 
  was, 
  dat 
  die 
  ongelijkheden 
  bij 
  deze 
  schroef 
  geheel 
  

   onmerkbaar 
  waren. 
  

  

  Veel 
  van 
  hetgeen 
  hier 
  is 
  medegedeeld 
  is 
  zonder 
  twijfel 
  ook 
  door 
  

   anderen 
  ondervonden, 
  maar 
  niet 
  bekend 
  gemaakt; 
  mij 
  is 
  althans 
  

   daarvan 
  niet 
  veel 
  onder 
  de 
  oogen 
  gekomen. 
  

  

  Utrecht, 
  24 
  December 
  1891. 
  

  

  * 
  In 
  Sawitsch, 
  Abriss 
  der 
  praktischen. 
  Astronomie, 
  2 
  e 
  uitgave 
  door 
  Dr. 
  C. 
  F. 
  W. 
  Pbteks 
  

   (Leipzig 
  1879), 
  blz. 
  85 
  en 
  86 
  staat 
  b. 
  v. 
  «ist 
  dieses 
  wirklich 
  sehr 
  nahe 
  der 
  Fall", 
  ni. 
  dat 
  

   //bei 
  Drehung 
  der 
  Mikrometerschraube 
  gleiclien 
  Theilen 
  des 
  Umganges 
  dieser 
  Schraube 
  

   auch 
  gleicbe 
  Ortsverànderungen 
  der 
  Blase 
  lângs 
  der 
  glâsernen 
  Röhre 
  entsprechen", 
  //so 
  

   ist 
  das 
  Niveau 
  vortrefflich". 
  

  

  