— 48 — 



"De analysen, die ik hier liet volgen, spreken te duidelijk 

 dan dat een verder onderzoek noodig zon zijn. 



De terre vierge (a) voldoet ruimschoots aan alle vereischten 

 van eene vruchtbare grondsoort en overtreft in hoeveelheid 

 stikstof, organische stoffen en oplosbare zouten alle genoemde. 

 Die stollen verminderen naarmate de gronden met padi en dja- 

 gong beplant waren geweest, maar verdwijnen bijkans in die, 

 waar indigo, padi en djagong groeiden. 



Dat de grond in de afdeeling Banjoemas, met indigo en 

 padi sinds jaren beplant, nog vruchtbaar is, mag aan zijne 

 goede eigenschappen, maar vooral aan de zorg van het in- 

 landsche bestuur, geen tweede en derde gewas van deze velden 

 te vergen doch deze in rust te laten, worden toegeschreven. 



Ik vermeen door deze weinige getallen, zoo eenvoudig voor 

 ons liggende, doch met veel zorg en arbeid verkregen, dui- 

 delijk bewezen te hebben: 



Dat de indigokultuur een 1 zeer nadeeligen invloed op die 

 der padi uitoefent. 



Ik mag hier niet verzwijgen de treurige voorbeelden, die de 

 landbouwkundige geschiedenis van langzame doch zekere uit- 

 putting oplevert. Nergens echter zijn zij welligt meer in het 

 oog vallende, dan in de voornaamste staten van Noord- Ame- 

 rika, Marijland, Yirginië en Noord-Caroiina, die, eens rijk en 

 vruchtbaar, door een lang voortgezet stelsel van roekelooze en 

 uitputtende bebouwing, in het algemeen arm geworden en tot 

 eene hopelooze onvruchtbaarheid gebragt zijn. 



Het is daarom te hopen, dat de toekomstige bloei en wel- 

 vaart van Java niet zal worden opgeofferd aan tegenwoordigen 

 en kortstondigen rijkdom. 



