— 61 — 



Even als in het landschap Sockadana, bevatten bijna alle pluto- 

 nische rotssoorten in Matam fijn verdeelden magnetischen ijzererts 

 en ijzerglans, die men op vele plaatsen als een zwart zand aan- 

 treft Nergens werd door mij eenig spoor van tinerts ontdekt. 

 Volgens door mij ontvangen berigt vindt men niet ver van de 

 dajahsche kampong BHntji, aan de rivier Pendjawaan, ongeveer 

 twee dagreizen verder dan de kampong Batoelapis, veel ijzer- 

 erts. Die ijzererts wordt door de Dajah's gebruikt tot het ver- 

 vaardigen van hunne wapens en gereedschappen, en is, volgens 

 de door mij geziene exemplaren van bewerkt ijzer, van cene 

 zeer goede hoedanigheid. Deze zaak is echter betrekkelijk van 

 weinig belang; want door den grooten afstand der vindplaats 

 en de onbevaarbaarheid der rivier Pendjawaan kan er nimmer 

 aan gedacht worden om daar met voordeel eene exploitatie op 

 oroote schaal te beginnen. 



Ook aan den linkeroever der rivier Pa wan, even boven de 

 kampong Batoe-bessi, komt ijzererts voor; echter slechts in ge- 

 ringe hoeveelheid en van geene bijzonder goede hoedanigheid. 

 Aan de rivier Laur, niet ver van het gebergte Koman en 

 ook op eenige andere plaatsen, bestaat de grond uit diluvialc 

 zand- en klei-lagen, die goud bevatten. In vroeger tijd groe- 

 ven Chinezen naar dat metaal, doch verkregen te weinig voor- 

 deel om de bewerking voort te zetten , zoodat tegenwoordig daar 

 geene goudontginningen meer plaats hebben. 



In de drie genoemde landschappen heb ik alzoo geen 1 tinerts 

 gevonden, en ook, den aard der aanwezige plutonische rots- 

 soorten in aanmerking genomen, houd ik het voor onwaar- 

 schijnlijk, dat men, behalve ijzererts, daar immer iets van 

 aanbelang zal vinden. Daar echter het terrein te uitgestrekt 

 is, en ook de natuurlijke gesteldheid er van dikwijls te vele 

 moeijelijkheclen oplevert, was ik niet in staat om alle voor- 

 name gebergten in die landschappen te bezoeken, zoodat nog 

 de mogelijkheid blijft bestaan, dat later, op eene der niet door 

 mij bezochte plaatsen, eenige belangrijke erts wordt gevonden. 

 Van de verschillende Kar imata- eilanden, die nabij Borneo's 

 westkust tusschen 1° en %° z. br. zijn gelegen, is dat, bekend 



