die gronden tot het onderworp mijner rede te kiezen, toen mij 

 liet vcreerend voorstel gedaan word, in de/e uwe vergadering, 

 eene bijdrage te leveren. Dan, die bijdrage moest kort zijn en 

 ik zal mij derhalve moeten vergenoegen met de vermelding 

 der hoofdzaken, uwe toegevendheid inroepende wanneer ik, in 

 weerwil van mijn pogen, niet zoo duidelijk en volledig mogt 

 wezen als bij meerdere uitvoerigheid mogelijk zou zijn. 



Ik neem aan M. IL, dat aan u allen de inrigting bekend is 

 van het gewone oude geweer, bijv. van het tegenwoordige infan- 

 teiïe-geweer, wat een' inwendig gladden loop heeft en waaruit 

 een bolvormige kogel gedreven wordt, door middel der gassen, 

 die zich plotseling uit liet verbrandend buskruid ontwikkelen. 



Met dit geweer heeft men zich, in alle legers der beschaafde 

 wereld, gedurende vele jaren, ja gedurende eeuwen, tevredenge- 

 steld, en medelijdend zouden wij hierover de schouders ophalen 

 indien wij niet wisten, dat de natuurkundige wetenschappen 

 eerst in de laatste jaren met reuzenschreden zijn vooruit ge- 

 gaan en vooral meer algemeen zijn beoefend geworden. 



Onder de vele gebreken , die dit geweer aankleefden en, voor 

 zooveel het gebruikt wordt, nog heden aankleven, mag ik thans 

 alleen die onder uwe aandacht brengen , welke het inwendige 

 van don loop en den kogel betreffen. 



De loop is inwendig glad, geheel cilindervormig en de ko- 

 gel bolrond en uit lood gegoten of geperst. ïusschen cle mid- 

 del lijn van den kogel en die der ziel, of inwendige ruimte van 

 den loop, bestaat een klein verschil, wat men speelruimte noemt 

 en wat aanwezig is om den kogel gemakkelijk in den loop te 

 kunnen brengen en het geweer derhalve met spoed te kunnen 

 laden. Die speelruimte is een dor voornaamste oorzaken der 

 geringe trofkans, die men met een dergelijk wapen heeft. Na 

 het volbrengen dor lading toch , zal het maar zelden voorkomen, 

 dat de kogel zoodanig op liet buskruid ligt, dat zijne as zich 

 juist in do as der ziel van don loop bevindt. Meestal zal hij 

 of tegen de regter-, of tegen de linker-, of te^cn de boven- 

 of tegen de onderzijde van de ziel gedrukt liggen, zoo als ligt 

 te begrijpen is. Het buskruidgas, wat bestemd is hem uit 



