— SÖ- 

 den loop te drijven, drukt hem nu plotseling sterk tegen de zijde 

 waar hij ligt , en door eene natuurwet, gewis aan u allen bekend, 

 wordt hij nu van daar terug, naar de tegenovergestelde zijde, 

 van hier weder naar die, waar hij aanvankelijk lag en zoo, heen 

 en weer, naar buiten den loop gedreven. Raakt de kogel in 

 het oogenblik, waarin hij den loop verlaat, dien loop nu voor 

 het laatst aan de linkerzijde, dan zal hij ook naar de regterzij- 

 de in de ruimte snellen, of met andere woorden regts afwijken 

 van de.rigting, die de schutter aan den loop gegeven had. Haakt 

 hij hem voor het laatst aan den bovenkant clan zal hij buiten 

 het geweer dalen en zoo vervol e-ens. 



Men ziet dus, dat er bij het schieten uit een geweer, waarin 

 de kogel speelruimte behouden heeft, ook voor den bestgeoefen- 

 den, talrijke kansen tot misschieten zijn. 



Men poogde aanvankelijk dit gebrek te verhelpen door den 

 kogel te omwikkelen niet een' wollen of katoenen lap, die uitwen- 

 dig met vet bestreken was, hem zoo naauwkeurig in den loop te 

 doen sluiten en zijne as in die der ziel te brengen. Hierdoor 

 bekwam men nog een ander resultaat, namelijk dat alle cle gas- 

 sen, die zich uit het buskruid ontwikkelden en die aanvanke- 

 lijk, voor een gedeelte, door de speelruimte ontsnapten, thans op 

 den kogel werkten en men derhalve bij minder lading, binnen 

 zekere grenzen, dien kogel op grooteren afstand kon brengen. 



Ten -aanzien der trefkans had men evenwel door dezen maat- 

 regel zoo weinig gewonnen, dat de verbeterde uitkomsten in 

 verre na niet opwogen tegen de moeite en kosten, cl ie zij veroor- 

 zaakten. Er waren dan ook andere aanleidingen , die bestendig 

 afwijkingen in het schot moesten ten gevolge hebben. 



Deze aanleidingen waren nogmaals te vinden in den ko- 

 gel. 



Het 'zij mij vergund, ofschoon sprekende in eene vergadering 

 van natuurkundigen, hier eenigzins uitte weiden over, of liever, 

 te herinneren enkele feiten en zeer elementaire wetten uit het 

 gebied der phijsica. 



Ieder ligchaam bestaat uit stofdeeltjes of atomen die, naarmate 

 van den aard des ligchaams, meer of min digt bijeen, maar 



