— 89 — 



eigenlijk gelegen is; wij weten dat de wentelende beweging rond- 

 om het zwaartepunt plaats heeft, en men kan das ook nim- 

 mer vooraf zeggen naar welke zijde de wentelingen en afwij- 

 kingen zullen geschieden. 



Toen deze bijzonderheden eenmaal bekend waren, was liet 

 ook duidelijk, dat alle afwijkingen konden voorgekomen worden 

 wanneer men den kogel het wentelen kon beletten. Dit even- 

 wel was onmogelijk en men besloot derhalve zijne wentelingen 

 te regelen of, gelijk men het noemde, hem eenc normale wen- 

 telende beweging te geven. Hierdoor zou men vooraf weten 

 naar welke zijde de afwijkingen moesten plaatshebben; men kon 

 die afwijkingen zeer gering maken door den kogel slechts lang- 

 zaam te doen wentelen en die geringe afwijkingen verder scha- 

 deloos maken door het doelmatig plaatsen van de vizierkeep 

 en vizierkorrel. 



Men bereikte dit doel door den loop inwendig van trekken 

 of groeven te voorzien. Die groeven beginnen beneden aan den 

 kulas of slootbodem en eindigen boven aan de tromp. Zij loo- 

 pen niet evenwijdig aan de as der ziel, of regt op en neer, 

 maar beschrijven daarom heen eene spiraal of schroeflijn. De 

 middellijn van den kogel werd nn, in stede van iets kleiner, 

 een weinig grooter genomen dan die der ziel of inwendige 

 ruimte van den loop. De kogel werd omwikkeld met eene vet- 

 plcister en door middel van hamer en drijver in den loop en 

 tot op de lading gebragt. Het lood van den kogel werd op 

 deze wijze verpligt zich in de trekken of groeven te plaatsen 

 en de inwendige ruimte van den loop was, ter plaatse waar de 

 kogel zich bevond , geheel gevuld. Dit had ten gevolge : 



l e . Dat het buskruid, nu hechter ingesloten zijnde, na zijne 

 verbranding, gassen leverde van hoogere spanning dan weleer, 

 zoodat de kogel ook op aanzienlijk verderen afstand zijn doodend 

 vermogen behield, en 



2 e . Dat de kogel werkelijk eene normale wentelende bewe- 

 ging bekwam en de trefkana derhalve aanzienlijk was verhoogd 

 geworden. 



Die normale wentelende bewe^ino; ontstond, doordien de ko- 



