— 91 - 



gebrek te voorzien-, die aanleiding gaven dat de draagbare vuur- 

 wapens van lieverlede hunnen tegenwoordig q graad van vol- 

 komenheid bereikten. De eer van alle de verb teringen, in de- 

 ze tot stand gebragt, komt hoofdzakelijk, ja bijna uitsluitend 

 aan de Franschen toe en het zijn mannen als Delvigne, De Pon- 

 chaera, Thoüvènin, Tamiseek, Thiroux , Minié , die zich 

 daarbij w)\^w wel verdienden lof hebben verworven. 



Het zou to veel tijd vorderen, wanneer ik u hekend wilde 

 maken met liet deel, wat ieder hunner aan de tot stand ge- 

 braste verbeteringen had en bovendien zou liet u vermoedelijk 

 weinig behagen, liet onderwerp zoo in alle zijne bijzonder- 

 heden behandeld te zien, zoodat ik voort zal gaan u den gang 

 der zaak, in groote trekken, te verhalen. 



De kogel, die met geweld gedreven wordt in eenen geweer- 

 loop, die geringer middellijn heeft dan hij, zoodanig dat zijn 

 lood de trekken van dien loop vult, moet zijne bolvormige ge- 

 daante verliezen, min of meer die van eenen cilinder aanne- 

 men en in de rigting van de as der ziel bovendien eenigzins 

 verlengd worden. 



Men kon aan den kogel ook zoodanige afmetingen geven, dat 

 slechts de vetpleister, waarmede hij omkleed was, de trekken 

 vulde, hij zelf zijne bolvormige gedaante behield en even goed 

 verpligt werd de normale wentelende beweging aan te nemen. 

 Men ontdekte evenwel, dat met de verlengde kogels een b.ifccr 

 scliot werd verkregen, dan met die, welke bolvormig waren ge- 

 bleven en men begon zich de vraag te stellers , of liet wel waar- 

 heid zou wezen, wat men gedurende vele eeuwen geloofd had, 

 namelijk: //dat de bolvorm de beste was, dien men kon geven aan 

 //eenicc ligchaam, wat bestemd was door de ruimte voorteewor- 

 //pen te worden 11 . Men herinnerde zich, dat geoefende boog- 

 schutters hunne pijlen weleer op aanzienlijken afstand bragten en 

 zoo juist troffen, dat men het hun met geen vuurwapen zou ver- 

 beteren; men bragt zich te binnen dat, in vroeger eeuwen, met 

 behulp van balisten, lange spiesen, ja soms balken, in de vijandelijke 

 gelederen of in belegerde vestingen werden gedreven, en men ging 

 over lot afzonderlijke proeven om de zaak in liet klare te trekken. 



