— 92 — 



Aanvankelijk schoot men met kleine cilinders, vervolgens 

 werden die cilinders van voren aangepunt, ten einde beter den 

 tegenstand der lucht te kunnen overwinnen. Men bekwam al 

 beter en beter uitkomsten en overtuigde zich, dat niet de bol, 

 maar wel de pijl, als tijpe behoort aangemerkt te worden bij 

 het daarstellen van projektielen. En inderdaad, wanneer een 

 pijl en een bol van dezelfde zwaarte, door gelijke krachten wor- 

 den voortgedreven, dan znllen zij ook gelijke aanvankelijke 

 snelheid ontvangen, maar zoolang de pijl hare punt naar voren 

 gerigt heeft, zal zij die snelheid langer behouden dan de bol, 

 dewijl de laatste eene grootere oppervlakte aan den tegenstand der 

 lucht biedt dan de eerste en de voorzijde van den bol minder 

 geschikt is, dan de pnnt der pijl, om de luchtdeeltjes, die zij 

 op hunnen weg ontmoeten, langs zich te laten wegglijden. De 

 baan der pijl zal derhalve, door den tegenstand der lucht, min- 

 der worden verkort dan die van den bol. De pijl en de bol 

 zullen voorts, even als ieder ander ligchaam, wat niet ondersteund 

 wordt, eene beweging naar het middelpunt der aarde aannemen 

 en hierbij wordt de bol door nagenoeg niets gehinderd, terwijl 

 de pijl, ten gevolge harer meerdere lengte, door den tegenstand 

 der lucht onderschraagd en aanmerkelijk tegen gehouden wordt. 

 Ook hierin ligt derhalve eene oorzaak, waardoor de baan van 

 den bol meer wordt verkort dan die der pijl. 



Toen men zoowel door redenering als door proeven tot de 

 erkenning dezer waarheden gekomen was, ging men ijverig voort 

 met het verbeteren der verlengde projektielen. Men onderzocht, 

 welke de beste hoogte was, die men kon geven, zoowel aan den 

 cilinder als aan den kegel, waarin de cilinder van voren moest 

 eindigen, en men geraakte weldra tot hetgeen bij ons thans alge- 

 meen bekend is onder den weinig eigenaardigen naam van punt- 

 kogel. 



Uit alles wat vooraf is gegaan , zal men voldoende begrijpen, 

 van hoeveel gewigt het is dat de puntkogel, na het verlaten van 

 den loop en bij zijne vlugt door de ruimte, zijnen oorspronke- 

 lijken vorm blijve behouden. Men kon een' dergelijken kogel 

 niet langer met behulp van een hamer zoodanig in den loop 



