— 95 — 



het zijne holte naai beneden had gekeerd. De aldus zamenge- 

 stelde kogel werd in den loop, op de buskruidlading gebragt. 

 Dewijl de middellijn des kogels een weinig kleiner was dan 

 die des loops, en daar de kogel slechts op het buskruid be- 

 hoefde te rusten, kon de lading met het grootste gemak, ja 

 zelfs in oorlogswapens, des noods, met een 1 ligten baleinen 

 laadstok, worden verrigt. 



Bij de ontbranding van het buskruid beginnen de gassen , die 

 zich daaruit ontwikkelen, terstond te drukken, op de hen om- 

 ringende voorwerpen en te trachten den kogel te verplaatsen. 

 Ieder ligehaam, wat men in beweging wil brengen, biedt even- 

 wel, gedurende eenigen tijd, tegenstand. Deze waarheid is dui- 

 delijk op te maken bij groote voorwerpen, zoo als wagens en 

 schepen, en blijft gelden zelfs ten aanzien der kleinste, al kan 

 zij ook soms door het oog niet worden waargenomen. De aan- 

 leiding tot dit verschijnsel is weder, dat de kracht, die eenig 

 ligehaam zal verplaatsen zich vooraf aan ieder stofdeeltje van 

 dit ligehaam moet mededeelen en als het ware daarin geheel 

 moet overgaan. Tot het volbrengen van dit proces behoort 

 echter tijd en gedurende het verstrijken van dien tijd, blijft het 

 ligehaam, hoezeer de kracht steeds werkt, bestendig in rust. 



Ook. de kogel zal derhalve, gedurende een onmeetbaar klein 

 tijddeeltje, weerstand bieden aan de drukking van het buskruid- 

 gas Dit gas werkt echter te gelijker tijd èn op den kogel, 

 èn op het daarin geplaatste dopje; het dopje bevat minder 

 stofdeeltjes dan de kogel en wijkt derhalve reeds, terwijl de 

 kogel nog in rust is. Het dopje moet voorwaarts snellen en 

 kan dus niet anders dan in den kogel gedreven worden ; maar 

 dit kan weder niet geschieden dan door de zijwanden van den 

 hollen kogel voor de drukking van het dopje te doen wijken 

 want het dopje snelt in eene opening die zich allengskens 

 vernaauwt. Het cilindervormige gedeelte des kogels wordt al- 

 zoo in de rigting zijner middellijn uitgezet en het lood in 

 de groeven van den loop gebragt. 



Men zal erkennen, dat het menschelijke vernuft, hoezeer dan 

 ook met het doel om menschen te vernielen, hier de krachten 



