SCIIHIKMNDHi ONDKUZOKK 



^ \x hcï 



MINERAALWATER , VOORKOMENDE 1.\ DE SOLFATARA 



KAWA MANUK, 



RESIDENTIE PRBANGER-REGENTSCHAPPEN, AFDEELING BANDONG, 



DOOR 



p. jr. si a ï k ei. 



Tn Junghühn's werk : » Java, deszelfs gedaante , bekleeding- en 

 inwendige structuur'" vindt men J. K. Hasskarl's naauwkeurige 

 en getrouwe beschrijving der solfatara Manuk ; de heer Hasskari. 

 bezocht haar den 24 n September 1842. Ik bezocht deze solfatara 

 voor de eerste maal den 10 n September 184.4 en in gezelschap 

 van den heer Bleekeb nogmaals den 23 cn Mei 1854. In den 

 tusschentijd van bijna 10 jaren vond ik de werking der sol- 

 fatara aanmerkelijk toegenomen en haren omvang aanzienlijk uit- 

 gebreid. Ik beklom haar langs denzelfden weg, welken door 

 tien heer Hasskari. was gevolgd. Het laatste gedeelte van dien 

 weg was thans moeijelijker te volgen en hier was de werking 

 der solfatara aanmerkelijk vergroot, want op meerdere plaatsen 

 hadden nieuwe instortingen plaats gehad, waar thans de vul- 

 kanische dampen ongestoord kunnen ontwijken en voortdurend het 

 gesteente ontleden. Men ontwaart in de solfatara vele mod- 

 derpoelen (1) van grooteren en kleineren, omvang, meestal met 



(1) Vergelijk de beschrijving van den heer Hasskarl. 



