— 184 — 



zorgvuldige proeven alleen door het salpeterzuur van het salpe- 

 ter wordt veroorzaakt; — door bij voorkeur op opene, schrale 

 gronden werkzaam te zijn; — door bij droog weder als bovenmes- 

 ting te kunnen dienen, dewijl de stikstof, die het bevat, niet, 

 als in de ammonia, door vervlugtiging verloren gaat , — endoor, 

 wat voor de guano niet of veel minder geldt, met groot voor- 

 deel op veel kalk houdende gronden te kunnen worden aangewend. 



De guano daarentegen overtreft het salpeter daarin, dat zij 

 ook op stijve, mits wel bewerkte gronden, den groei der plan- 

 ten versnelt en versterkt ; dat zij, ofschoon alleen bij vochtig weder , 

 maar alsdan beter, dan salpeter, tot bovenmesting kan dienen ;- 

 en ook met minder verlies dan het salpeter kan ondergeploegd 

 worden; dat zij, door de phosphorzure en alkalische zouten, 

 die zij bevat, aan de planten eene duurzame vermeerdering van 

 groeikracht verschaft die echter in oorspronkelijke levendig- 

 heid verliest, naarmate de organische stoffen sneller ontbonden 

 worden. Dit geldt vooral voor de afrikaansche en latere bo- 

 liviasche soorten, waarvan het minerale, hoofdzakelijk uit phos- 

 phorzure zouten bestaande, gedeelte overwegend is geworden, 

 door de gevorderde ontbinding van het organische, stikstof- 

 houdende. 



Omgekeerd oefent de peruaansche guano meestal, wegens 

 de nog geringe ontbinding der organische stoffen, eene werking 

 uit, die aan de levendigheid van de latere uit Bolivia, en voor- 

 al uit Afrika, eene zekere duurzaamheid paart. 



Die levendige en tevens vrij duurzame werking, zoo ver zij 

 afhankelijk is van den vorm der stikstof- verbinding, heeft ook 

 het salpeter, en onderscheidt het voorcleelig van de afrikaansche 

 guano, die al de stikstof in den vorm van ammonia bevat. 



De werkingen, waarin salpeter en guano, in voor beider 

 aanwending respektivclijk gunstige omstandigheden, overeenko- 

 men, zijn deze: eene vermeerdering en versnelling van den 

 groei van steng en bladen, van het bovengrondsche deel dei- 

 plant; zonder nadeel voor de hoedanigheid van het produkt 

 (met uitzondering, misschien, van het zaad, bij gebruik van 

 salpeter), indien men slechts, wegens die versnelling" van den 



