253 — 



Naar de gewigtsverhouding van elk der deelen van a, b> c 

 lot den geheelen stok berekend, en met de eveneens bereken- 

 de uitkomsten v;in liet onderzoek der vorige rietstokken van 

 Porneo bijeengesteld, bekomen wij de volgende cijfers. 



Bestamhkvlen. 



Riet van Pamangkat. 



Riet van \i 

 bong seriboe. 



Water. 



80. G7 



75.10 



74.00 



71.50 



Suiker. 



12.42 



1484 



1652 



16.45 



Kiwitachtigc stoffen. 



0.054 



0.033 



0.012 



0.018 



Onoplosbare zouten. 



0.325 



0.287 



0.278 



0.323 



Oplosbare zouten (in het sap). 



0.287 



0.076 



0.116 



0.109 



Houtvezels, hars, was, enz. 



6.244 



9 664 



ü.004 



11.600 



Indien wij, gelijk ik aanneem dat geschieden moet, het 

 grootere eiwitgehalte van het sap der drie rietstokken van Pa- 

 mangkat (1) toeschrijven aan zijne verzuring, dan is er als 

 nog geene reden, waarom wij dit, in onverzuurden toestand 

 namelijk, voor onzuiverder moeten houden, dan dat van het 

 pontianaksche riet; zelfs niet het sap van «, ofschoon deze 

 stok zooveel meer minerale stoften in het geheel bevattende, 

 dan de twee andere, daarvan ligt ook meer oplosbare zouten 

 kan opgenomen-, en dus een onzuiverder sap bekomen hebben. 



Dat de stok c, bij zijnen min gunstigen toestand, tijdens 

 den aanvang van het onderzoek, dan het riet van Pontianak, 

 evenwel nog een gelijk gehalte aan suiker bevatte, geeft grond 

 om aan te nemen, dat deze, in geheel verschen staat, het laat- 

 ste daarin zou overtroffen hebben 



Berekenen wij, hoeveel suiker in elk der genoemde stokken 

 aanwezig was, dan is de uitkomst. 



(1) Volgens den brief des hecren Croockewit van 7 September, wordt dit 

 riet, welks Ouderdom, naar liet zeggen der planters, slechts vijf maanden zou we- 

 zen, op de kust aldaar teboe telor genoemd; en juist deze variëteit is liet , van 

 welke de heer Wkaïj schrijft "dat er geen riet kan zijn met zuiverder Bap , dan 

 deze soort." Dcch ik moet bekennen, dat het riet van Nibongscriboe, door de 

 t-terke samentrekking hij de knoopen , veel meer de eivormige uitzwelling der le- 

 den vertoonde, dan de thans behandelde. Hiervan kan echter de aangevangen* 

 '■-ding van hel sap : welli • mindere ouderdom, oorzaak zijn. 



1\ 





