3f> .) 

 .»■) — 



Dit geheim nu zal geen geheim meer zijn, als nien 

 dat de Widjojo koesoemo niets andera is dan de ivilde kool- 

 boom, of kool banda, saijoor poeti, enz., door \U hphu s c 

 beschreven in zijn Ambonsch Kruidboek, torn. 1 pag: L93 en 

 afgebeeld op tab: 71), hoewel die afbeelding met hare vrucht 

 zeker niet bij de beschrijving behoort, maaT van eene o 

 de plant is, die in het gebergte groeit, want de Widjojo koe- 

 soemo, komt niet anders, minstens niet wild, voor, dan in lage 

 vlakke lauden of aan de kusten. Te Buitenzorg wordt hij reeds 

 met moeite gekweekt. Ik bedoel dus de voormelde beschrijving 

 doch niet de afbeelding. 



Hoewel het nu bekend is dat de Widjojo koesoemo eene soort 

 van koolboom is, wist men tot dus verre met gcene zeker- 

 heid, tot welk geslacht deze behoorde, doch ook die onzekerheid 

 is thans opgelost, daar het mij gelukt is om te Beliling, op Bali, 

 verscheidene boomcii daarvan in vollen bloei aan te treffen , Waar- 

 uit blijkt dat deze soort behoort tot het geslacht Pisonia. 



!n Wight Icones plantarum, Vol. V tab 1703, is Pisonia 

 morindaefolia R. Br afgebeeld en beschreven, en in Decandöl- 

 i.i: Vol. 13 Sect. IL pag. 416, komt eene diagnose van Spanoghe, 

 van zijne Pisonia alba voor, welke beide eene en dezelfde plant 

 schijnen aan te duiden, die even als de Olus album van 11 um- 

 PHIUS torn. I pag: 191 tab: 78, volkomen passen op den te 

 Batavia en elders veelvuldig voorkomenden tammen koolbooni 

 of kool-banda, saijoor poeti enz. Deze is echter verschillend 

 van den wilden koolboom van Kumphius, onder welken la&tsten 

 de Widjojo koesoemo van Noesa kambangan, de nader te vermel- 

 dene Sentollong van Karimon Java en de Dagkdagkseh van 

 Bali moeten gerekend worden, waarvan de bloemen kleiner, 

 de bladen groener en eenigzins verschillend gevormd zijn, en 

 de plant zelve in habitus zeer onderscheiden is van de boven- 

 gemelde I'. morindaefolia, zoodat de Widjojo koesoemo tot 

 eene nieuwe species behoort, die wij genoemd hebben Pisonia 

 sijlvestris, waarvan hierna eene kruidkundige beschrijving vol- 

 zal. 



Dit onderzoek heeft dus het tweeledige doel bereikt n. 1 



